اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
لَقَد کانَ لَکُم فِي رَسُولِ اللّهِ أُسوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَن کانَ يَرجُوا اللّهَ وَ اليَومَ الآخِرَ وَ ذَکَرَ اللّهَ کَثِيراً «21»
هر آينه به تحقيق بوده باشد بر شما مؤمنين در مورد رسول اللّه اقتدا و متابعت نيکويي براي کسي که اميدوار باشد به خداوند متعال و به مثوبات روز جزا و بسيار بياد خدا و ذکر الهي باشد.
لَقَد کانَ لَکُم فِي رَسُولِ اللّهِ أُسوَةٌ حَسَنَةٌ در باب حجة و دليل گفتند معصوم قولش و فعلش و تقريرش حجة است و اسوة اقتدا و متابعة است و متابعه و اقتداء به رسول اللّه واجب و لازم است بر امت هم در عقائد حقه و اصول دين و هم در اخلاق و صفات حميده و هم در افعال
جلد 14 - صفحه 490
و اعمال صالحه که من جمله آنها صبر در امر جهاد چنان ايستادگي کرد مخصوصا در احد دندان مبارکش را بسنگ شکستند، پيشانيش را مجروح کردند، عم بزرگوارش حضرت حمزه، سيد الشهداء را بچه نحو شهيد کردند، مسلمانان فرار کردند، کفار و مشرکين اطراف او را احاطه کردند، فقط امير المؤمنين باقي ماند و دفع شر آنها را مينمود و در مواقع ديگر در مکه معظمه در طائف چه کردند خاکروبه و شکمبه شتر بر سرش ميريختند، سنگ به قدمهاي مبارکش، ميزدند، عبا بگردنش فشار دادند دست از ثبات قدم برنداشت و ايستادگي فرمود و ساير اخلاق حسنه او که خداوند بعظمت ياد فرموده: وَ إِنَّکَ لَعَلي خُلُقٍ عَظِيمٍ (قلم آيه 4).
و قناعت او و صبر از اعمال منافقين و غير اينها و در اعمالش و عباداتش و قناعتش و احسانش و گذشتش و اقوال و فرمايشاتش در تمام اينها بايد به او اقتداء کرد و از او فرا گرفت.
لِمَن کانَ يَرجُوا اللّهَ وَ اليَومَ الآخِرَ کساني که اميدوار بخدا باشند و معتقد به نصرت الهي و اميد به مثوبات اخروي آنها اقتداء ميکنند اما منافقين و کساني که ضعف ايمان دارند آنها محروم از اينکه فيض هستند.
وَ ذَکَرَ اللّهَ کَثِيراً نبايد انسان غافل باشد در هر حال بايد بياد خدا باشد در غنا و فقر عزت و ذلت نعمت بلاء صحت مرض که تمام مفاسد در اثر غفلت است و تمام مصالح در اثر ذکر است که ميفرمايد وَ لَذِکرُ اللّهِ أَکبَرُ (عنکبوت آيه 45).