تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) وَ لَمَّا رَأَ الْمُؤْمِنُونَ الْأَحْزابَ قالُوا هذا ما وَعَدَنَا اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ صَدَقَ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ ما زادَهُمْ إِلاَّ إِيماناً وَ تَسْلِيماً «22» وَ لَمَّا رَأَ الْمُؤْمِنُونَ الْأَحْزابَ‌: و آن هنگام که بديدند مؤمنان در روز خندق آن احزاب را که حضرت از آمدن آنها خبر داده بود و مشاهده ايشان نمودند که در برابر لشکر اسلام صف کشيدند، قالُوا هذا ما وَعَدَنَا اللَّهُ‌: گفتند اينست آنچه وعده داده بود ما را خداى تعالى در کريمه‌ (أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَ لَمَّا يَأْتِکُمْ مَثَلُ الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِکُمْ) تا (أَلا إِنَّ نَصْرَ اللَّهِ قَرِيبٌ) «1» وَ رَسُولُهُ‌: و آنچه وعده داده بود پيغمبر او که (سيشدّ الامر باجتماع الاحزاب عليکم و العاقبة لکم عليهم) «2» وَ صَدَقَ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ‌: و راست فرمود خدا و پيغمبر او، يعنى ظاهر شد راستى خبر خدا و پيغمبر او. يا راست گفتارند در نصرت و ثواب چنانچه راست گفتار بودند درآمدن بلاى عظيم. و ممکن است اظهار اسم اللّه براى تعظيم بوده باشد. وَ ما زادَهُمْ‌: و نيفزود ايشان را به آنچه ديدند از آمدن احزاب و سختى بلا، إِلَّا إِيماناً: مگر ايمان به خدا و رسول و باور داشتن مواعيد او را و يقين و ثبات ايشان در آخرت، وَ تَسْلِيماً: و تسليم شدن و گردن نهادن به او امر و مقادير او سبحانه، يا به احکام حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله که سعادت دنيا و آخرت در آن تسليم مندرج مى‌باشد. «1» سوره بقره، آيه 214. «2» مضمون اين سخن در تفسير قمى، ج 2، ص 186. جلد 10 - صفحه 428