تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
وَ اذْکُرْنَ ما يُتْلى فِي بُيُوتِکُنَّ مِنْ آياتِ اللَّهِ وَ الْحِکْمَةِ إِنَّ اللَّهَ کانَ لَطِيفاً خَبِيراً (34) إِنَّ الْمُسْلِمِينَ وَ الْمُسْلِماتِ وَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ وَ الْقانِتِينَ وَ الْقانِتاتِ وَ الصَّادِقِينَ وَ الصَّادِقاتِ وَ الصَّابِرِينَ وَ الصَّابِراتِ وَ الْخاشِعِينَ وَ الْخاشِعاتِ وَ الْمُتَصَدِّقِينَ وَ الْمُتَصَدِّقاتِ وَ الصَّائِمِينَ وَ الصَّائِماتِ وَ الْحافِظِينَ فُرُوجَهُمْ وَ الْحافِظاتِ وَ الذَّاکِرِينَ اللَّهَ کَثِيراً وَ الذَّاکِراتِ أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ مَغْفِرَةً وَ أَجْراً عَظِيماً (35)
ترجمه
و ياد کنيد آنچه را خوانده ميشود در خانه‌هاى شما از آيتهاى خدا
جلد 4 صفحه 322
و کلام حکمت آميز همانا خدا باشد داراى لطف و آگاه از امور
همانا مردان متديّن بدين اسلام و زنان متديّن بدين اسلام و مردان با ايمان و زنان با ايمان و مردان عبادت کننده و زنان عبادت کننده و مردان راستگو و زنان راستگو و مردان شکيبا و زنان شکيبا و مردان متواضع و زنان متواضع و مردان صدقه دهنده و زنان صدقه دهنده و مردان روزه‌گير و زنان روزه‌گير و مردان نگهدارنده عورتهاى خود و زنان نگهدارنده و مردان ياد خدا کننده در بسيارى از اوقات و زنان ياد کننده آماده کرده است خدا براى ايشان آمرزشى و پاداشى بزرگ
تفسير
خداوند متعال باز روى سخن را متوجّه بزنان پيغمبر صلّى اللّه عليه و اله و سلم فرموده و عطف نموده بر امر باطاعت خدا و پيغمبر در سابق امر بخواندن و حفظ نمودن آنچه را پيغمبر صلى اللّه عليه و اله يا غير او تلاوت نمايند براى آنها در خانه‌هاشان از کتاب خدا که مشتمل بر آيات الهى است که آن مشتمل بر معارف و احکامى است که بر وفق حکمت و مصلحت است يا امر بشکرگزارى از اين نعمت فرموده که در چنين خانه‌ها جاى دارند که آيات الهى را ميشنوند و معارف و مواعظ و حکم را از پيغمبر صلّى اللّه عليه و اله و سلم مى‌آموزند و اشاره فرموده بمقام لطف و عنايت خود به بندگان خصوصا انبياء و اولياء و اطلاع خود از سرائر و ضمائر آنان و مصالح و مفاسد امورشان و آنکه احکامش بمقتضاى لطف و رحمت و ملاحظه حکمت و مصلحت است و گفته‌اند چون اسماء بنت عميس از حبشه با شوهر خود جعفر طيّار عليه السّلام مراجعت نمود وارد شد بر زنان پيغمبر صلى اللّه عليه و اله و گفت آيا در باره مادر قرآن چيزى است گفتند خير پس آمد خدمت پيغمبر صلّى اللّه عليه و اله و سلم و عرضه داشت يا رسول اللّه زنان بحرمان و زيان دچار شدند حضرت فرمود چرا عرض کرد ذکر خيرى از آنها در قرآن نشده مانند مردان پس اين آيه نازل شد که مفادش آنستکه مردان مسلمان که داخل در دين اسلام شدند و انقياد نمودند از احکام آن و زنانى که با آنها شرکت نمودند در قبول و انقياد مذکور و مردان مؤمن که اعتقاد نمودند باصول دين و و مذهب و زنانى که در اعتقادات حقّه با آنها شريکند چنانچه از امام صادق عليه السّلام نقل شده که ايمان قلبى است و از اسلام جدا نميشود و اسلام ظاهرى است و از ايمان جدا ميشود و مردانيکه مداومت بر عبادت و اطاعت دارند و زنانى که اين چنين
جلد 4 صفحه 323
ميباشند و مردان راستگو و راست کردار و زنان مانند آنها و مردان صابر بر اطاعت و ترک معصيت و در مصيبت و زنان بردبار در اين امور و مردان متواضع بقلوب و جوارح در پيشگاه خدا و زنان موصوف باين صفت و مردان انفاق کننده باموال خودشان در راه رضاى خدا و زنان اين کاره و داراى اين سجيّه و رويّه و مردان روزه‌گير با قصد قربت و زنان موفّق باين امر و مردانيکه حفظ کننده عورت خودند از حرام و نامحرم و زنانى که مانند آنانند در انجام اين تکليف بلکه بالاتر و آنانکه بسيار در ياد خدا هستند بدل و زبان از مرد و زن اگر احيانا گناهى هم از آنها سر بزند خداوند مهيّا و آماده فرموده براى آنها آمرزش و مغفرت خود را که با توبه يا بدون توبه هم اگر بخواهد ايشانرا بيامرزد و اجر بزرگى را که بهشت جاويدان است بآنها عطا فرمايد از پيغمبر صلّى اللّه عليه و اله و سلّم روايت شده که مسلمان کسى است که مسلمانان از دست و زبان او سالم باشند و مؤمن کسى است که آزارش بهمسايه‌اش نرسد و ايمان بمن نياورده کسيکه سير بخوابد و همسايه‌اش گرسنه باشد و آنانکه بسيار در ياد خدا هستند کسانى ميباشند که صبح خانواده خودشان را براى وضو و نماز از خواب بيدار ميکنند و از امام صادق عليه السّلام نقل شده که هر کس تسبيح حضرت زهرا را در وقت خواب بجا آورد از جمله مردان يا زنانى است که بسيار بياد خدا ميباشند و در اين آيه اشاره بآنها شده است وفّقنا اللّه تعالى لمداومته و ظاهرا هر يک از عناوين عشره کامله مقتضى مغفرت و رحمت است اگر مقرون بولايت اهل بيت اطهار گردد و الّا بقدر خردلى فائده ندارد.