اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِن‌َّ المُسلِمِين‌َ وَ المُسلِمات‌ِ وَ المُؤمِنِين‌َ وَ المُؤمِنات‌ِ وَ القانِتِين‌َ وَ القانِتات‌ِ وَ الصّادِقِين‌َ وَ الصّادِقات‌ِ وَ الصّابِرِين‌َ وَ الصّابِرات‌ِ وَ الخاشِعِين‌َ وَ الخاشِعات‌ِ وَ المُتَصَدِّقِين‌َ وَ المُتَصَدِّقات‌ِ وَ الصّائِمِين‌َ وَ الصّائِمات‌ِ وَ الحافِظِين‌َ فُرُوجَهُم وَ الحافِظات‌ِ وَ الذّاکِرِين‌َ اللّه‌َ کَثِيراً وَ الذّاکِرات‌ِ أَعَدَّ اللّه‌ُ لَهُم مَغفِرَةً وَ أَجراً عَظِيماً (35)
ترجمه واضح است اما:
إِن‌َّ المُسلِمِين‌َ وَ المُسلِمات‌ِ وَ المُؤمِنِين‌َ وَ المُؤمِنات‌ِ در فرق بين اسلام و ايمان پنج فرق بيان شده:
«1» اسلام عبارت از اعتقاد بتوحيد و نبوت و معاد است و ايمان باضافه عدل و امامت.
«2» اسلام اقرار بزبان است مثل منافقين و ايمان اعتقاد بقلب.
«3» اسلام به معني تسليم است و اخص از ايمان است.
«4» اسلام مجرد اعتقاد است و ايمان مقرون بعمل به ارکان است.
«5» که ظاهرا در اينکه آيه مراد باشد اسلام عبارت از اعتقاد قلبي است ولي رسوخ در قلب نکرده و باندک اضلالي از بين ميرود بخلاف ايمان که رسوخ در قلب کرده و قابل زوال نيست
جلد 14 - صفحه 504
چنانچه در آيه شريفه هم باين معني تفسير شده قالَت‌ِ الأَعراب‌ُ آمَنّا قُل لَم تُؤمِنُوا وَ لکِن قُولُوا أَسلَمنا وَ لَمّا يَدخُل‌ِ الإِيمان‌ُ فِي قُلُوبِکُم- الاية (حجرات آيه 14).
وَ القانِتِين‌َ وَ القانِتات‌ِ معني قنوت گذشت که دعاء و ذکر در پيشگاه احديت است مثل قنوت نماز.
وَ الصّادِقِين‌َ وَ الصّادِقات‌ِ مراتب صدق بسيار است صدق در کلام صدق در افعال تطابق ظاهر با باطن صدق در اخلاق صدق در عقائد.
وَ الصّابِرِين‌َ وَ الصّابِرات‌ِ صبر در بليات و مصائب و ظلم ظالمين و اذيت معاندين و صبر بر ترک معاصي و فعل واجبات و تحمل مشاق عبادات و واردات.
وَ الخاشِعِين‌َ وَ الخاشِعات‌ِ خشوع و خضوع در پيشگاه احديت و تواضع و فروتني با بندگان خدا.
وَ المُتَصَدِّقِين‌َ وَ المُتَصَدِّقات‌ِ چه صدقات واجبه و چه مندوبه چه صدقه مالي و چه صدقه بدني در قضاء حوائج مسلمين.
وَ الصّائِمِين‌َ وَ الصّائِمات‌ِ صوم واجب مثل شهر رمضان و قضاء آن و کفارات و نذور و امثال اينها و صوم مندوب صوم ايام متبرکه بلکه کليه ايام سواي حرام و مکروه.
وَ الحافِظِين‌َ فُرُوجَهُم وَ الحافِظات‌ِ حفظ فرج حفظ عورت است چه از نظر و لمس و زنا و لواط و عورت زن از فرق سر است تا کف پا سواي قرصه صورت و دست تا بند دست و ظاهر قدم آنهم مشروط به اينکه خوف ريبه نباشد و زينت هم نداشته باشد.
وَ الذّاکِرِين‌َ اللّه‌َ کَثِيراً وَ الذّاکِرات‌ِ بالاخص اگر دائم الذکر باشد.
أَعَدَّ اللّه‌ُ لَهُم مَغفِرَةً آمرزش از گناهان.
وَ أَجراً عَظِيماً در جميع مراحل دنيا حين الموت در قبر و برزخ و محشر تا بهشت و خلود.