تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
هُوَ الَّذِي يُصَلِّي عَلَيْکُمْ وَ مَلائِکَتُهُ لِيُخْرِجَکُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ وَ کانَ بِالْمُؤْمِنِينَ رَحِيماً (43)
بعد از آن به اهل ايمان بر سبيل امتنان خطاب فرمايد:
هُوَ الَّذِي يُصَلِّي عَلَيْکُمْ: او است خداوندى که رحمت فرمايد بر شما به اين وجه که شما را بر ايمان و اکثار ذکر و افعال خير و زيادتى طاعات امر مى‌فرمايد. يا تفضيل و تکريم شما مى‌نمايد بر غير، وَ مَلائِکَتُهُ: و طلب رحمت
«1» تفسير برهان ج 3 ص 328 روايت 15 بنقل از طبرسى. مجمع البيان، ج 4، ص 362.
«2» تفسير برهان ج 3 ص 328 روايت 15 بنقل از طبرسى. مجمع البيان، ج 4، ص 362.
«3» منهج الصادقين، ج 7، ص 336 و مضمون حديث را تفسير صافى نشر دار المرتضى (ج 4 ص 194) و نيز تفسير برهان (ج 3 ص 327 حديث 5) هر دو بنقل از کافى از حضرت صادق عليه السّلام آورده‌اند.
جلد 10 - صفحه 464
مى‌کنند براى شما ملائکه خدا و آمرزش طلبند گناهان شما را، و اهتمام کنند به آنچه صلاح شما در آنست. و اين رحمت خدا و ملائکه به جهت آنست که:
لِيُخْرِجَکُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ: تا بيرون آورد شما را از تاريکيهاى کفر و جهالت و معصيت به روشنى ايمان و معرفت و طاعت. 2- اخراج از ظلمات نار به نور جنت. 3- اخراج از ظلمات بشريت به نور روحانيت. 4- اخراج از ظلمات معصيت به نور طاعت. وَ کانَ بِالْمُؤْمِنِينَ رَحِيماً: و هست خداى تعالى به ايمان آورندگان، مهربان، که خود بر ايشان رحمت فرمايد و ملائکه را به استغفار و اصلاح امر آنان امر نمايد.
تنبيه: به مقتضاى آيه شريفه (وَ رَحْمَتِي وَسِعَتْ کُلَّ شَيْ‌ءٍ) رحمت سبحانى وسعت دارد به هر شى‌ء. بزرگان فرموده‌اند رحمت الهى بر دو قسم است: يکى رحمت رحمانيه که عبارت است از اعطاء و حيات و رزق، عام است نسبت به موجودات آنچه موجب نيل سعادت بشر باشد از ارسال رسل و انزال کتب و ازاحه علت، عام است به تمام مکلفين از مؤمن و کافر و مطيع و عاصى بدون تفاوت. و ديگر رحمت رحيميه که عبارت است از اعطاء ثواب و نعم اخرويه، و آن منوط به ايمان و عمل صالح است، و لذا اختصاص فرموده به مؤمنين و فرمود: (وَ کانَ بِالْمُؤْمِنِينَ رَحِيماً).