اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ الَّذِين‌َ يُؤذُون‌َ المُؤمِنِين‌َ وَ المُؤمِنات‌ِ بِغَيرِ مَا اکتَسَبُوا فَقَدِ احتَمَلُوا بُهتاناً وَ إِثماً مُبِيناً (58)
و کساني که اذيت ميکنند مؤمنين و مؤمنات را بغير آنچه که بايد کرد و حق اذيت دارند در اثر آنچه کرده‌اند پس بتحقيق متحمل شده بهتان و معصيت و اثم آشکاري را.
اخبار بسياري داريم از طرق خاصه و عامه که شأن نزول اينکه آيه در اذيت بامير المؤمنين
جلد 14 - صفحه 526
است و پيغمبر فرمود
«من آذا عليّا فقد آذاني».
اقول: مکرر اشاره شده که اخبار بيان مصداق اتم ميکند و منافي با عموم آيه نيست شامل جميع مؤمنين و مؤمنات ميشود.
وَ الَّذِين‌َ يُؤذُون‌َ المُؤمِنِين‌َ وَ المُؤمِنات‌ِ بِغَيرِ مَا اکتَسَبُوا استثناء فرمود ما اکتسبوا مثل آنکه سارق و سارقه را بايد دست او را قطع کرد و مثل حد زنا و لواط و شرب و قذف و ترک واجبات مثل صلوة و صوم و نحو اينها و فعل معاصي که بسا حکم آن قتل است يعني بدون تقصير. و اذيت هم اقسامي دارد اذيت قولي: فحش و سب و غيبت و تهمت و افتراء و قذف و سعايت و امثال آنها و اذيت بدني مثل ضرب و قتل و جرح و نحو اينها اذيت مالي ذهاب مال به انحاء مختلفه، اذيت حريمي نسبت به محارم او تمام اينها را شامل ميشود بلکه هر چه آن مؤمن و مؤمنه قربش بيشتر باشد عقوبت و عذاب موذي سخت‌تر ميگردد تا برسد به اذيت بائمه طاهرين و صديقه طاهره و ذراري آنها و اصحاب آنها و بستگان بآنها که مسلما فرداي قيامت عقوبت آنها صد هزار برابر عقوبات کفار و مشرکين است زيرا «ليس من يعلم کمن لا يعلم» آيا خداوند چه ميکند با کساني که نسبت بائمه طاهرين کردند آنچه کردند و آنچه توانستند.
فَقَدِ احتَمَلُوا بُهتاناً بعضي گفتند بقرينه بهتانا اذيت لساني و نسبتهاي ناروا به، مؤمن و مؤمنه دادن است بعضي گفتند حکم بهتان دارد اذيت بمؤمن و مؤمنه و لکن آنچه بنظر ميرسد بخصوص بقرينه بغير ما اکتسبوا اينکه اينکه هايي که بمؤمنين و مؤمنات اذيت ميکنند چه جاني چه مالي چه عرضي چه حسبي يک عذري بر خود ميتراشند و يک تقصيري بر آنها قائل ميشوند و اينکه بهتان است و آنها بي تقصير هستند.
وَ إِثماً مُبِيناً زيرا معاصي ديگري را مثل شرب و زنا و لواط و بسيار ديگر ميشود اخفاء کرد و در پرده مرتکب شد و تجاهر بفسق نکرد لکن اذيت امريست آشکار لذا ميفرمايد:
وَ إِثماً مُبِيناً.