تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
يَسْئَلُکَ النَّاسُ عَنِ السَّاعَةِ قُلْ إِنَّما عِلْمُها عِنْدَ اللَّهِ وَ ما يُدْرِيکَ لَعَلَّ السَّاعَةَ تَکُونُ قَرِيباً (63) إِنَّ اللَّهَ لَعَنَ الْکافِرِينَ وَ أَعَدَّ لَهُمْ سَعِيراً (64) خالِدِينَ فِيها أَبَداً لا يَجِدُونَ وَلِيًّا وَ لا نَصِيراً (65) يَوْمَ تُقَلَّبُ وُجُوهُهُمْ فِي النَّارِ يَقُولُونَ يا لَيْتَنا أَطَعْنَا اللَّهَ وَ أَطَعْنَا الرَّسُولا (66) وَ قالُوا رَبَّنا إِنَّا أَطَعْنا سادَتَنا وَ کُبَراءَنا فَأَضَلُّونَا السَّبِيلا (67)
رَبَّنا آتِهِمْ ضِعْفَيْنِ مِنَ الْعَذابِ وَ الْعَنْهُمْ لَعْناً کَبِيراً (68) يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَکُونُوا کَالَّذِينَ آذَوْا مُوسى فَبَرَّأَهُ اللَّهُ مِمَّا قالُوا وَ کانَ عِنْدَ اللَّهِ وَجِيهاً (69)
ترجمه
ميپرسند از تو مردمان از قيامت بگو جز اين نيست که علمش نزد خدا است و چه چيز آگاه ميکند تو را شايد قيامت نزديک باشد
همانا خداوند دور کرده از رحمتش کافران را و آماده کرده برايشان آتش سوزان را
جاودانيانند در آن هميشه نمى‌يابند دوستى و نه ياورى
روز که زير و رو شود روى‌هاشان در آتش ميگويند اى کاش ما اطاعت کرده بوديم خدا و اطاعت کرده بوديم پيغمبر را
و گويند پروردگارا همانا ما اطاعت کرديم رئيسهامان و بزرگانمان را پس گم کردند ما را از راه
پروردگارا بده بآنها دو چندان از عذاب و دور کن از رحمت آنها را دور کردنى بزرگ‌اى
کسانيکه ايمان آورديد مباشيد مانند آنها که آزار کردند موسى را پس مبرّى نمود او را خدا از آنچه گفتند و بود نزد خدا گرامى.
تفسير
علم بوقت رسيدن قيامت مخصوص بخدا است و نبايد کسى از آن مطّلع شود و کفّاريکه ميخواستند پيغمبر صلى اللّه عليه و اله را بهر قسم ميتوانند آزار کنند مکرّر از وقت رسيدن قيامت سؤال مينمودند لذا خداوند دستور فرموده در جواب آنها بفرمايد خدا ميداند قيامت کى برپا ميشود و تو از کجا ميدانى شايد نزديک باشد آمدن آن و از ما يدريک ببعد ممکن است جزء جوابى باشد که پيغمبر صلّى اللّه عليه و اله و سلم بايد بآنها بدهد و ممکن است خطاب به پيغمبر باشد تا آنها بدانند که پيغمبر نميشود بداند چه رسد بآنها و براى تسليت خاطر حضرت و تهديد آنها فرموده خداوند کافران را از رحمت خود دور و آماده فرموده براى آنها آتش مشتعل جهنّم را که هميشه در آن مخلّد خواهند بود و آنجا دوستى ندارند که به دردشان برسد و ياورى نيابند که با آنها کمکى نمايد در آنروز صورتهاشان مانند گوشتى که بسيخ ميکشند براى کباب و زير و رو ميکنند تا عمل آيد در آتش جهنم از جانبى بجانبى منتقل و زرد و سرخ و سياه ميگردد و آرزو ميکنند
جلد 4 صفحه 343
اى کاش ما اطاعت خدا و پيغمبر را مينموديم و براى عذرخواهى ميگويند پروردگارا ما بصرافت طبع خودمان کافر نشديم و انبياء و اولياء را آزار ننموديم ما در دنيا زير دست رؤساء و بزرگتران خودمان بوديم آنها ما را وادار بکفر و ضلالت و گمراهى نمودند و بالقاء شبهات و انواع وساوس ما را از راه راست باز داشتند پروردگارا آنها را دو برابر ما عذاب فرما يکى براى کارهاى بد خودشان يکى براى کارهاى بد ما که بدستور آنها بوده و دور فرما آنانرا از رحمت خود دو برابر دورى ما يا دورى بى‌نهايتى و اخيرا خطاب باهل ايمان فرموده که شما مانند بنى اسرائيل که بانواع مختلفه حضرت موسى را آزار مينمودند نباشيد و نسبت‌هاى ناروا باو ميدادند از قبيل نداشتن آلت رجوليّت يا عنّين بودن يا مبتلا بودن بامراض جسمى چون در انظار مردم غسل نميفرمود يا آنکه او هارون را کشته يا با زنى زنا نموده که در روايات مختلفه ذکر شده و خداوند او را از همه آن عيوب و افعال زشت منزّه و مبرّى فرمود بظاهر نمودن بدن آنحضرت براى آنها و زنده شدن هارون و اقرار بموت طبيعى و رسوا شدن تهمت زنندگان در ساير تهمتها چنانچه مبرّى فرمود ساحت مقدّس حبيبش را در موضوع زينب و شوهرش زيد بن حارثه و نسبت جنون و سحر و امثال اينها که گذشت و بود موسى على نبيّنا و آله و عليه السلام نزد خدا موجّه و مقرّب و مستجاب الدّعوه که هر چه ميخواست باو عطا ميفرمود و ساداتنا بالف بجاى سادتنا و کثيرا با ثاء مثلّثه بجاى کبيرا نيز قرائت شده است.