تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
لِيُعَذِّبَ اللَّهُ الْمُنافِقِينَ وَ الْمُنافِقاتِ وَ الْمُشْرِکِينَ وَ الْمُشْرِکاتِ وَ يَتُوبَ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ وَ کانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحِيماً (73)
لِيُعَذِّبَ اللَّهُ الْمُنافِقِينَ وَ الْمُنافِقاتِ: عرض امانت کرديم بر آدميان و آنها حامل آن شدند تا عذاب فرمايد خدا مردان منافق و زنان منافقه را به سبب تضييع امانت، وَ الْمُشْرِکِينَ وَ الْمُشْرِکاتِ: و مردان شرک آورنده و زنان مشرکه را به خيانت در آن امانت. اين دو طايفه‌اند که ظالم و جاهلند در حمل امانت.
وَ يَتُوبَ اللَّهُ: و تا رجوع فرمايد خدا به رحمت، يعنى ارسال رحمت شامله خود فرمايد؛ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ: بر همه مردان ايمان آورنده و زنان مؤمنه به جهت حفظ امانت، وَ کانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحِيماً: و هست خداى تعالى آمرزنده تائبان و حافظان امانت و مؤديان آن، مهربان بر ايشان در رسانيدن فوز عظيم به ايشان.
نکته: در انوار گفته: «ل» در «ليعذّب» تعليل حمل است بر طريق مجاز، زيرا تعذيب نتيجه حمل امانت است چنانچه تأديب در (ضربته للتّأديب) نتيجه ضرب است، و ذکر توبه در وعد اشعار است به آنکه ظلم و جهل لازم اکثر آدميان، و اغلب آنها خالى نيستند از آن.
جلد 10 - صفحه 502
جلد 10 - صفحه 503
سوره سى و چهارم «السبا»
اين سوره مبارکه مکى است.
عدد آيات آن: پنجاه و پنج آيه نزد شامى، و پنجاه و چهار نزد غير.
عدد کلمات: هشتصد و هشتاد و سه کلمه.
عدد حروف: سه هزار و پانصد و يازده حرف.
ثواب تلاوت: ابن بابويه (رحمه اللّه) از حضرت صادق عليه السّلام الحمدين جميعا حمد سبا و حمد فاطر من قرئهما لم يزل فى ليلته فى حفظ اللّه و کلايته فمن قرئهما فى نهاره لم يصبه مکروه و اعطى من خير الدّنيا و خير الاخرة ما لم يخطر بباله.
فرمود: دو حمد با هم حمد سبا و حمد فاطر، هر که بخواند هر دو را، تمام آن شب در حفظ خدا و نگهدارى او است. پس هر که قرائت کند هر دو را در روز، نمى‌رسد او را مکروهى و عطا شود از خير دنيا و آخرت آنچه خطور ننموده به خاطرش «1» چون حق تعالى ختم سوره احزاب فرمود به بيان فرض تکليف و جزاى محسن به احسان و جزاى مسيى را به اسائه اعلام نمود، ابتداى اين سوره فرمايد به حمد به رفعت و کمال قدرت خود.
«1» ثواب الاعمال، چاپ حيدرى، باب ثواب قرائة السور، ص 138- 137 با اندکى اختلاف.
جلد 10 - صفحه 504
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ