تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) وَ جَعَلْنا بَيْنَهُمْ وَ بَيْنَ الْقُرَى الَّتِي بارَکْنا فِيها قُرىً ظاهِرَةً وَ قَدَّرْنا فِيهَا السَّيْرَ سِيرُوا فِيها لَيالِيَ وَ أَيَّاماً آمِنِينَ «18» خلاصه، بقيه اهل سبا نزد پيغمبر خود آمدند و گفتند: شناختيم پروردگار خود را و دانستيم که جميع نعم از جانب او است، اگر بعد از اين به ما نعمتى عطا فرمايد ناسپاسى نکنيم و شکر او بجاى آريم که هيچ قومى نکرده باشد؛ حق تعالى ديگر باره درهاى نعمت بر ايشان گشاده ساخت چنانچه فرمايد: وَ جَعَلْنا بَيْنَهُمْ‌: و قرار داديم ميان اهل سبا، وَ بَيْنَ الْقُرَى الَّتِي بارَکْنا فِيها: و ميان آن شهرها که به کرم خود برکت داديم در آن به بسيارى آبها و درختان و زراعات و نباتات که موجب توسعه رزق است. مراد شام و فلسطين و اردن و اريحا و ايليا باشد، قُرىً ظاهِرَةً: شهرهاى معمور آشکار و متواصل به يکديگر به جهت نزديکى که از هر قريه قريه ديگر را توان ديد، يا بر سر راه نه دور از آن تا ابن السبيل آن را ببينند. در عين المعانى نقل نموده از مآرب که‌ «1» بحار الانوار، ج 14، ص 144 روايت 2 بنقل از محاسن البرقى: 586. جلد 10 - صفحه 525 منزل اهل سبا بود تا شام، چهار هزار و هفتصد قريه پديد آمد. وَ قَدَّرْنا فِيهَا السَّيْرَ: و تقدير نموديم در آن قريه‌ها رفتن مردم را تا مى‌رسيد به شام در هيچ منزل محتاج حمل توشه نبود و گرسنگى و تشنگى به او نمى‌رسيد و از دشمن ترسان نبود. يا مقادير مراحل و منازل در آن پديد آورديم که هر کدام مسافت نصف روز راه بود تا رنج سفر نباشد و گفتيم به زبان مقال يا حال قريه‌ها که آن تهيه جميع اسباب سفر بود به وجهى که گويا ايشان را مى‌گفت: سِيرُوا فِيها: سير کنيد در اين قريه‌ها، لَيالِيَ وَ أَيَّاماً آمِنِينَ‌: روزها و شبها يعنى هر وقت که خواهيد در حالتى که امان يافتگانيد از دشمن و درنده به جهت کثرت خلق، يا از گرسنگى و تشنگى به جهت بسيارى اطعمه و آبادانى جميع مواضع آنها، يعنى امنيت آن مختلف نيست به اختلاف اوقات، بلکه در جميع احوال باشد. اين اشاره است به تکامل نعمت در سفر مانند حضر. بقيه اهل سبا به تجارت از يمن به شام مى‌رفتند، چاشت در قريه‌اى، و شام در قريه ديگر، توانگران را بر فقرا حسد آمد که ميان ما و ايشان در رفتن هيچ فرقى نيست چه پياده و مفلس اين راه چنان مى‌رود که سواره و توانگر هم سير مى‌کند.