تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ ما کانَ لَهُ عَلَيْهِمْ مِنْ سُلْطانٍ إِلاَّ لِنَعْلَمَ مَنْ يُؤْمِنُ بِالْآخِرَةِ مِمَّنْ هُوَ مِنْها فِي شَکٍّ وَ رَبُّکَ عَلى کُلِّ شَيْ‌ءٍ حَفِيظٌ «21»
وَ ما کانَ لَهُ عَلَيْهِمْ مِنْ سُلْطانٍ: و نبود و نباشد مر ابليس را بر آنانکه گمان او در حق آنها محقق شد هيچ تسلطى و استيلائى، إِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يُؤْمِنُ بِالْآخِرَةِ: مگر آنکه بدانيم، يعنى جدا سازيم کسى را که ايمان مى‌آورد به آخرت، مِمَّنْ هُوَ مِنْها فِي شَکٍ: از آنکس که او از آخرت در شک است، يا متميز سازيم مؤمن را از شاک، يعنى واضح و آشکارا شود که اهل ايمان کدامند و اهل شک چه کسانند.
تبصره: اين مطلب محقق شده که جزاى ثواب و عقاب تعلق يابد به افعال مکلفين، گرچه خداى تعالى قبل از وقوع فعل عالم است، لکن نه علم الهى علت بر فعل، و نه پيش از تحقق فعل جزا را مترتب فرمايد. بلکه در صورت وجود طاعت و معصيت است؛ زيرا ذات سبحانى هيچکس را مجازات نمى‌دهد بر علم به حال مکلف مگر بعد از وقوع آن و پس از ايقاع فعل تعلق يابد علم به معلوم؛ اينست معنى: (الّا لنعلم).
وَ رَبُّکَ عَلى کُلِّ شَيْ‌ءٍ حَفِيظٌ: و پروردگار تو بر همه چيزها نگهبان است و هيچ چيز از افعال و اقوال و احوال بندگان بر او پوشيده و مخفى نيست.