اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَ لَم تَرَ إِلَي الَّذِين‌َ نُهُوا عَن‌ِ النَّجوي ثُم‌َّ يَعُودُون‌َ لِما نُهُوا عَنه‌ُ وَ يَتَناجَون‌َ بِالإِثم‌ِ وَ العُدوان‌ِ وَ مَعصِيَةِ الرَّسُول‌ِ وَ إِذا جاؤُک‌َ حَيَّوک‌َ بِما لَم يُحَيِّک‌َ بِه‌ِ اللّه‌ُ وَ يَقُولُون‌َ فِي أَنفُسِهِم لَو لا يُعَذِّبُنَا اللّه‌ُ بِما نَقُول‌ُ حَسبُهُم جَهَنَّم‌ُ يَصلَونَها فَبِئس‌َ المَصِيرُ «8»
آيا نمي‌بيني بسوي کساني که نهي شدند از نجوي و پس از نهي باز اعاده دادند مر آن چيزي که نهي شده بودند و با يکديگر نجوي مي‌کردند به معصيت و دشمني و مخالفت رسول و ترک اطاعت او و موقعي که ميآمدند نزد تو يک نحو تحيتي
جلد 16 - صفحه 453
مي‌گفتند که خداوند اينکه نحو تحيت را نمي‌فرمود و پيش خود مي‌گفتند چرا خدا ما را باين نجوي و باين نحو تحيت عذاب نمي‌کند بآنچه مي‌گوئيم بس است آنها را جهنم که سرازير مي‌کنند آنها را در قعر جهنم پس بد بازگشتيست.
أَ لَم تَرَ إِلَي الَّذِين‌َ نُهُوا عَن‌ِ النَّجوي منافقين هستند زيرا ساير فرق کفر از مناهي الهيه منتهي نمي‌شوند منافقين که ظاهرا مسلمان بودند و مي‌گفتند ما پذيرفتيم و منتهي شديم مع ذلک اعاده دادند.
ثُم‌َّ يَعُودُون‌َ لِما نُهُوا عَنه‌ُ که رفتند با يهود عنود نجوي کردند که مي‌فرمايد أَ لَم تَرَ إِلَي الَّذِين‌َ نافَقُوا يَقُولُون‌َ لِإِخوانِهِم‌ُ الَّذِين‌َ کَفَرُوا مِن أَهل‌ِ الکِتاب‌ِ لَئِن أُخرِجتُم لَنَخرُجَن‌َّ مَعَکُم وَ لا نُطِيع‌ُ فِيکُم أَحَداً أَبَداً وَ إِن قُوتِلتُم لَنَنصُرَنَّکُم وَ اللّه‌ُ يَشهَدُ إِنَّهُم لَکاذِبُون‌َ لَئِن أُخرِجُوا لا يَخرُجُون‌َ مَعَهُم وَ لَئِن قُوتِلُوا لا يَنصُرُونَهُم وَ لَئِن نَصَرُوهُم لَيُوَلُّن‌َّ الأَدبارَ ثُم‌َّ لا يُنصَرُون‌َ حشر آيه 11 و 12 فقط تشجيع مي‌کردند يهود را بر مسلمين.
وَ يَتَناجَون‌َ بِالإِثم‌ِ وَ العُدوان‌ِ وَ مَعصِيَةِ الرَّسُول‌ِ اثم مخالفت فرامين الهي است عدوان دشمني با مسلمين است معصية الرسول نهي از نجوي و ترک اطاعت او است.
وَ إِذا جاؤُک‌َ حَيَّوک‌َ بِما لَم يُحَيِّک‌َ بِه‌ِ اللّه‌ُ اما تحيت يهود به عوض سلام عليک سام عليک مي‌گفتند و سام بمعني مرگ و هلاکت است و پيغمبر هم در جواب آنها مي‌فرمود عليک و لذا گفتند در جواب سلام اهل کتاب تمامي جواب ندهيد يا بگوئيد سلام و قصد کنيد بر مسلمين يا بگوئيد عليک و قصد کنيد عذاب و مرگ و هلاکت او را و اما تحيت منافقين مي‌گفتند:
انعم صباحا انعم مساء و اينکه تحيت اهل جاهليت بود حضرت فرمود:
ابدلنا اللّه بخير من ذلک تحية اهل الجنة السلام عليکم
وَ يَقُولُون‌َ فِي أَنفُسِهِم لَو لا يُعَذِّبُنَا اللّه‌ُ بِما نَقُول‌ُ و پيش خود مي‌گفتند اگر اينکه پيغمبر خدا است چرا خداوند ما را عذاب نمي‌کند باين گفتار جواب آنها اينست.
حَسبُهُم جَهَنَّم‌ُ کافيست بر آنها عذاب جهنم که مخلد در آن هستند بالاخص
جلد 16 - صفحه 454
منافقين که فِي الدَّرک‌ِ الأَسفَل‌ِ مِن‌َ النّارِ هستند.
يَصلَونَها پرتاب مي‌کنند آنها را و سرازير مي‌کنند در قعر جهنم.
فَبِئس‌َ المَصِيرُ بد جايگاه و برگشت آنها است.