اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِنَّمَا النَّجوي مِن‌َ الشَّيطان‌ِ لِيَحزُن‌َ الَّذِين‌َ آمَنُوا وَ لَيس‌َ بِضارِّهِم شَيئاً إِلاّ بِإِذن‌ِ اللّه‌ِ وَ عَلَي اللّه‌ِ فَليَتَوَکَّل‌ِ المُؤمِنُون‌َ «10»
جز اينکه نيست که نجوي از شيطان است براي اينکه که محزون کند کساني را
جلد 16 - صفحه 455
که ايمان آورده‌اند و نيست شيطان که بتواند ضرري متوجه آنها کند مگر مشيّت حق تعلق بگيرد، و بر خداوند متعال پس بايد توکّل کنند مؤمنون.
إِنَّمَا النَّجوي مِن‌َ الشَّيطان‌ِ دو نحوه تفسير شده.
1- مراد خوابهاي شيطاني است که در عالم رؤيا بنظر مؤمنين مي‌رساند که قلوب آنها را بوحشت اندازد و آنها را محزون کند.
2- مراد نجواهاي منافقين بر ضرر مسلمين باغواي شيطان است.
لِيَحزُن‌َ الَّذِين‌َ آمَنُوا لام غرض است که مي‌خواهد مؤمنونرا محزون کند يا برؤيا يا بوساوس در قلوب اهل فساد که نجوي کنند و در مقام اذيّت مؤمنين برآيند وَ لَيس‌َ بِضارِّهِم شَيئاً شيطان کوچک‌ترين ضرري نمي‌تواند بمؤمن برساند چه در رؤيا و چه در اغواي و وسوسه، ضرر و نفع بيد قدرت حق است.
إِلّا بِإِذن‌ِ اللّه‌ِ موافق حکمت و مصلحت که مکرر بيان شده که بلاء و نعمت بدست او است و منشأ هر يک اموري است و تا مشيّت او تعلّق نگيرد احدي قدرت ندارد و اينکه منافي با اختيار نيست و مورث جبر هم نمي‌شود نه جبر است و نه تفويض، و براي حفظ از کليه مضار بايد توکل نمود.
وَ عَلَي اللّه‌ِ فَليَتَوَکَّل‌ِ المُؤمِنُون‌َ پناه بردن بخدا از شرّ هر ذي شرّي از جن و انس و حيوانات موذيه و ساير بليات.
تنبيه: شيطان هيچ گونه قدرتي بر اضرار باحدي ندارد اگر قدرت داشت يک نفر اولاد آدم را روي زمين نمي‌گذاشت فقط وسوسه و القاء خيال در قلب انسان مي‌کند و تا نفس انسان مايل نباشد انسان نمي‌کند لذا مي‌فرمايد: إِن‌َّ عِبادِي لَيس‌َ لَک‌َ عَلَيهِم سُلطان‌ٌ إِلّا مَن‌ِ اتَّبَعَک‌َ مِن‌َ الغاوِين‌َ حجر آيه 42 و انسان هم تا مشيّت تعلّق نگيرد قدرت بر فعلي ندارد.
ما قَطَعتُم مِن لِينَةٍ أَو تَرَکتُمُوها قائِمَةً عَلي أُصُولِها فَبِإِذن‌ِ اللّه‌ِ حشر آيه 5.