اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا قِيلَ لَکُم تَفَسَّحُوا فِي المَجالِسِ فَافسَحُوا يَفسَحِ اللّهُ لَکُم وَ إِذا قِيلَ انشُزُوا فَانشُزُوا يَرفَعِ اللّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنکُم وَ الَّذِينَ أُوتُوا العِلمَ دَرَجاتٍ وَ اللّهُ بِما تَعمَلُونَ خَبِيرٌ «11»
اي کساني که ايمان آوردهايد زماني که گفته شود جا باز کنيد در مجالس تنگ
جلد 16 - صفحه 456
يک ديگر ننشينيد جا باز کنيد خداوند براي شما توسعه ميدهد و تنگ نميگيرد و زماني که گفته شود برخيزيد پس برخيزيد و برويد خدا مقام شما را رفعت ميدهد و بالا ميبرد کساني را که حقيقتا ايمان آوردهاند و کساني که به آنها علم داده شده درجاتي دارند و خداوند بآنچه عمل ميکنيد با خبر است.
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا قِيلَ لَکُم تَفَسَّحُوا فِي المَجالِسِ فَافسَحُوا نظر باين که مؤمنين براي صفوف نماز و براي استماع مواعظ ميآمدند چون هر چه صف نزديکتر باشند به امام و هر چه نزديکتر باشد به واعظ افضل است و بهتر استماع ميکنند ميآمدند نزديک يک ديگر و تنگ هم مينشستند بالاخص در هواي گرم حجاز و اينکه ضررهايي داشت يکي گرمي هوا، ديگر ناراحتي و عدم تمکن از انجام وظيفه و بالاخص کساني که بعدا ميآمدند جا براي آنها نبود خدا ميفرمايد جا باز کنيد و به خود تنگ نگيريد و توسعه دهيد در جلوس و ناراحت نباشيد.
يَفسَحِ اللّهُ لَکُم خداوند به شما توسعه ميدهد و تنگ نميگيرد در معيشت و زندگاني دنيا و فرداي قيامت براي شما تنگ نميگيرد در حساب و سؤال و جواب با کمال راحتي شما را سعادتمند ميکند و نجات ميبخشد.
وَ إِذا قِيلَ انشُزُوا فَانشُزُوا و نظر به اينکه شرفياب ميشدند خدمت حضرت ديگر دل نميکنند و اطاله مجلس ميکردند و حضرت هم حيا ميکرد بفرمايد برويد و اينکه اطاله جلوس هم موجب ايذاء نبي ميشد و هم مانع از شرفيابي ديگران و امروز هم در مجالس وعظ در خانهها و در مساجد پس از اداء تکاليف بعضي جلوس ميکنند و با يکديگر صحبتهاي دنيوي ميکنند و اينکه باعث ايذاء صاحب منزل و حواس پرتي ديگران و مانع شرفيابي سايرين ميشود، پس از خاتمه برخيزيد و بيرون رويد و مزاحم نشويد چنانچه در باب عيادت مريض و در باب ضيافت و غير اينها هم طول جلوس مذموم است که ميفرمايد: فَإِذا طَعِمتُم فَانتَشِرُوا وَ لا مُستَأنِسِينَ لِحَدِيثٍ الايه احزاب آيه 53.
يَرفَعِ اللّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنکُم وَ الَّذِينَ أُوتُوا العِلمَ دَرَجاتٍ هر چه ايمان قوي تر و علم بيشتر باشد درجات بالاتر ميرود وَ اللّهُ بِما تَعمَلُونَ خَبِيرٌ.