اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا ناجَيتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَينَ يَدَي نَجواکُم صَدَقَةً ذلِکَ خَيرٌ لَکُم وَ أَطهَرُ فَإِن لَم تَجِدُوا فَإِنَّ اللّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ «12»
جلد 16 - صفحه 457
اي کساني که ايمان آورديد زماني که خواستيد با پيغمبر صحبت سري و نجوي کنيد پيش از آن صدقه دهيد اينکه براي شما بهتر و پاکيزهتر است پس اگر نيافتيد و تمکن نداشتيد خداوند متعال هم ميآمرزد و هم رحمت ميکند در اينکه آيه شريفه فقط امتثال اينکه حکم را، امير المؤمنين نمود، زيرا قبل از نزول آيه که اينکه حکم نمود و پس از نزول امير المؤمنين صدقه داد و اسراري با پيغمبر (ص) داشت و بعد از اينکه حکم نسخ شد بآيه بعد و اخبار در اينکه باب بسيار است و در زيارت امير المؤمنين هم بسيار داريم که قدم بين يدي يجز به الصدقات يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا خطاب بتمام مؤمنين که در زمان پيغمبر بودند و درک حضور ميکردند إِذا ناجَيتُمُ الرَّسُولَ خواستيد خلوت کنيد با پيغمبر و سرّا عرائضي داشتيد.
فَقَدِّمُوا بَينَ يَدَي نَجواکُم صَدَقَةً که اينکه صدقه شرط جواز نجوي است مثل وضوء که شرط صحت صلاة است.
ذلِکَ خَيرٌ لَکُم نه بمعني اينکه بدون صدقه هم خوب است و اينکه بهتر است بلکه مثل الجنة خير من النار و الطاعة خير من المعصية است بدون صدقه حرام است نجوي. وَ أَطهَرُ در تذکيه نفس و قبولي حسنات و محو سيّئات.
فَإِن لَم تَجِدُوا يا نداشتن مال يا نبودن فقير يا دسترسي بآن نداشتن.
فَإِنَّ اللّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ خداوند مؤاخذه نميکند و ميگذرد و عفو ميکند و مورد عنايت خود قرار ميدهد، حديث مبسوطي در برهان از إبن بابويه در بيان احتجاجات امير المؤمنين بر ابي بکر و تصديق او بجميع آنها ببيان فضائل خاصّه امير المؤمنين (ع) قريب هفتاد فضيلة که من جمله آنها همين تقديم صدقه قبل از نجوي باشد و چون حديث بسيار مفصل است صرف نظر ميکنيم از نقل آن.