تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
يا نِساءَ النَّبِيِّ لَسْتُنَّ کَأَحَدٍ مِنَ النِّساءِ إِنِ اتَّقَيْتُنَّ فَلا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ فَيَطْمَعَ الَّذِي فِي قَلْبِهِ مَرَضٌ وَ قُلْنَ قَوْلاً مَعْرُوفاً (32)
بعد از آن مخاطب فرمايد زنان پيغمبر را:
يا نِساءَ النَّبِيِ: اى زنان پيغمبر عالى مقدار، لَسْتُنَّ کَأَحَدٍ مِنَ النِّساءِ:
نيستيد شما مانند يکى از زنان ديگر، زيرا شما مزيّت فضل داريد بر هر جماعتى
«1» مجمع البيان، ج 3، ص 354.
«2» مدرک سابق.
«3» مدرک سابق.
جلد 10 - صفحه 438
از ايشان. إِنِ اتَّقَيْتُنَ: اگر مى‌ترسيد از مخالفت خدا، و فرمانبردار خدا و رسول هستيد و تقوى و پرهيزکارى خواهيد، فَلا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ: پس نرمى نکنيد به گفتار خود، يعنى چون با کسى سخن گوئيد سخن نرم نگوئيد چنانچه شعار زنانى است که راغب اجانبند. فَيَطْمَعَ الَّذِي فِي قَلْبِهِ مَرَضٌ: پس طمع کند در شما آن کسى که در دل او بيمارى شهوت و تهمت و قصد فجور و ناشايست باشد، وَ قُلْنَ قَوْلًا مَعْرُوفاً: و بگوئيد گفتارى نيکو و پسنديده دور از ريب و تهمت يعنى با خشونت و غلظت نه لينت.
در حديث است چون اين آيه نازل شد زنان حضرت چون بر در سراى ايشان کسى آواز دادى و مردى نبود تا جواب دهد، انگشت در دهان نهادى و به صداى خشن جواب دادى «1».
تبصره: اين مقدمه محقق شده که آيات قرآنى، عبرت به عموم لفظ است نه خصوص سبب، بنابراين گرچه آيه شريفه در باره زنان پيغمبر نازل شده لکن حکم آن عام است نسبت به تمام زنان امّت حضرت خاتم صلّى اللّه عليه و آله تا قيامت، بدين تقرير: اى زنان مسلمان، نيستيد شما مثل يکى از زنان ديگر خارج از دائره اسلام مانند يهود و نصارى و کفار، زيرا شما معتقد به اسلام و پاى‌بند به احکام قرآن مى‌باشيد و البته رفتار و گفتار و کردار شما با سايرين بايد تفاوت داشته باشد و آثار نجابت و اصالت و عفت و عصمت شما را ممتاز از سايرين گرداند؛ و يکى از آثار نجابت، مراعات تکلم با اجنبى است، چنانچه آيه شريفه نهى فرموده لينت کلام را که مهيج شهوت است، بلکه امر به خشونت که موجب انزجار و اجنبى باشد از تکلم.
حضرت پيغمبر در حديث مناهى: و نهى آن تتکلّم المرئة عند غير زوجها و غير ذى محرم منها اکثر من خمس کلمات ممّا لا بدّلها منه. و نهى فرمود اينکه تکلم نمايد زن نزد غير شوهر خود و غير محرم خود، بيشتر از پنج کلمه از آنچه ناچار است
«1» تفسير منهج الصادقين، ج 7 ص 315.
جلد 10 - صفحه 439
آن را. «1» اين مطلب را مؤکد و محقق سازد.