تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ لِسُلَيْمانَ الرِّيحَ غُدُوُّها شَهْرٌ وَ رَواحُها شَهْرٌ وَ أَسَلْنا لَهُ عَيْنَ الْقِطْرِ وَ مِنَ الْجِنِّ مَنْ يَعْمَلُ بَيْنَ يَدَيْهِ بِإِذْنِ رَبِّهِ وَ مَنْ يَزِغْ مِنْهُمْ عَنْ أَمْرِنا نُذِقْهُ مِنْ عَذابِ السَّعِيرِ «12»
«1» منهج الصادقين، ج 7، ص 387.
«2» منهج الصادقين، ج 7، ص 387.
جلد 10 - صفحه 514
بعد از آن، از فضل و کرامت که به حضرت سليمان عليه السّلام و اداى شکر گزارى او بر آن و انابه او به او سبحانه اخبار مى‌فرمايد:
وَ لِسُلَيْمانَ الرِّيحَ: (متعلق به فعل محذوف) يعنى مسخر کرديم و رام گردانيديم مر سليمان را باد. غُدُوُّها شَهْرٌ: رفتن او در بامداد يکماهه راه بود، وَ رَواحُها شَهْرٌ: و رفتن او در شبانگاه نيز مسير يک ماه بود، يعنى در روزى دو ماهه راه رفتى.
علامه مجلسى (رحمه الله) به سند موثق کالصحيح از حضرت امير المؤمنين عليه السلام که: روزى حضرت سليمان عليه السلام بيرون آمد از بيت المقدس و بر بساط خود نشست، سيصد هزار کرسى در جانب راست آن حضرت که آدميان، بر آنها نشسته، و سيصد هزار کرسى در جانب چپ که جنيان بر آنها نشسته، و امر فرمود مرغان را بر سر سايه افکندند، و حکم نمود باد ايشان را برداشت و آن را به مداين و از مداين به اصطخر شيراز؛ و چون صبح شد حکم نمود باد ايشان را به جزيره بر کاوان برد، و امر کرد که آنقدر پست شد که نزديک بود پاهاى ايشان به آب رسد، در آن حال بعضى از آنها به بعضى گفتند که هرگز پادشاهى از اين عظيمتر ديده‌ايد؟ ملکى از آسمان ندا کرد که ثواب يک «سبحان اللّه» گفتن براى خدا، بزرگتر است از اين پادشاهى که مى‌بينيد «1».
وَ أَسَلْنا لَهُ عَيْنَ الْقِطْرِ: و ديگر از عطايا آنکه: و جارى ساختيم براى او چشمه مس گداخته تا مانند آب از معدن بيرون آمدى. و آن در موضعى بود در
«1» حياة القلوب، چ اسلاميه تهران، ح 1 باب 22 فصل اول ص 354 و مراجعه شود به کتاب بحار الانوار ح 14 ص 81 و نقل قول خود علّامه مجلسى و ص 83 روايت 27.
جلد 10 - صفحه 515
يمن قريب به صنعاء، و در هر ماهى سه شبانه روز سيلان کردى و هر چه خواستى ساختى. و مراد به «عين القطر» معدن مس است که چون مانند سيلان از معدن بيرون آمدى، لذا به عين القطر مسمى شد. و اصل هر مسى که امروز در دست مردمان است از آنجاست که در عهد حضرت سليمان بيرون آمد.
وَ مِنَ الْجِنِ: و ديگر از عطايا آنکه مسخر گردانيديم مر سليمان را از جنيان، مَنْ يَعْمَلُ بَيْنَ يَدَيْهِ: کسانى که بودند که کار مى‌کردند نزد سليمان، بِإِذْنِ رَبِّهِ: به فرمان پروردگارش، يعنى در حضور او به معاينه آنچه مى‌خواست مى‌کردند از اعمال شاقه چون بنا و غير آن مانند آدميان براى او کار مى‌کردند. وَ مَنْ يَزِغْ مِنْهُمْ عَنْ أَمْرِنا: و هر که نمى‌گرويد از جنيان و سرکشى مى‌کرد از آنچه مأمور بودند، نُذِقْهُ مِنْ عَذابِ السَّعِيرِ: مى‌چشانيديم او را از عذاب آتش افروخته در عقبى.