درباره‌ى حروف مقطّعه، اقوال مختلفى بيان شده است، از جمله:
1. قرآن، معجزه‌ى الهى از همين حروف الفبا تأليف يافته که در اختيار همه است، اگر مى‌توانيد شما نيز از اين حروف، کلام معجزه‌آميز بياوريد.
2. اين حروف، نام همان سوره‌اى است که در ابتدايش آمده است.
3. اين حروف، اشاره به اسم اعظم الهى دارد. «1»
4. اين حروف، نوعى سوگند و قسم خداوند است. «2»
5. اين حروف، از اسرار بين خداوند و پيامبر است. «3» ومطابق بعضى روايات رموزى است که کسى جز خداوند نمى‌داند. «4»
امّا شايد بهترين نظر همان وجه اوّل باشد. زيرا در ميان يکصد و چهارده سوره قرآن، که 29 سوره آن با حروف مقطّعه شروع مى‌شود، در بيست و چهار مورد بعد از اين حروف، سخن از قرآن و معجزه بودن آن است. چنانکه در اين سوره به دنبال «الم»، «ذلِکَ الْکِتابُ» آمده و به عظمت قرآن اشاره شده است.
«1». تفسير نورالثقلين.
«2». بحارالانوار، ج 88، ص 7.
«3». بحارالانوار، ج 89، ص 384.
«4». تفسير مجمع‌البيان.
جلد 1 - صفحه 46
در آغاز سوره شورى نيز حروف مقطّعه‌ى «حم عسق» آمده است که بعد از آن مى‌فرمايد:
«کَذلِکَ يُوحِي إِلَيْکَ وَ إِلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِکَ اللَّهُ الْعَزِيزُ الْحَکِيمُ» خداوندِ عزيز و حکيم، اين چنين بر تو و پيامبران پيش از تو وحى مى‌کند. يعنى وحى خداوند نيز با استفاده از همين حروف است. حروفى که در دسترس همه افراد بشرى است. البتّه خداوند با اين حروف، کتابى نازل کرده که معجزه است. آيا انسان نيز مى‌تواند چنين کتابى فراهم کند؟!
آرى، خداوند از حروف الفبا، کتاب معجزه نازل مى‌کند، همچنان که از دل خاک صدها نوع ميوه و گل و گياه مى‌آفريند و انسان مى‌سازد. ولى نهايتِ هنر مردم اين است که از خاک و گل، خشت و آجر بسازند!