«لا رَيْبَ فِيهِ» يعنى در اينکه قرآن از سوى خداست، شکّى نيست. زيرا مطالب آن به گونه‌اى است که جايى براى اين شکّ وترديد باقى نمى‌گذارد واگر شکّى در کار باشد، بخاطر سوءظن وروحيّه لجاجت افراد است. چنانکه قرآن مى‌فرمايد: «فَهُمْ فِي رَيْبِهِمْ يَتَرَدَّدُونَ» «1» آنان در شکّى که خود ايجاد مى‌کنند، سردرگم هستند.
هدف قرآن، هدايت مردم است و اگر به مسائلى از قبيل خلقتِ آسمان‌ها و زمين و گياهان و حيوانات و ... اشاره کرده به خاطر آن است که توجّه مردم به آنها، موجب توجّه به علم و قدرت و حکمت خداوند گردد. «2»
قرآن وسيله هدايت همه مردم است؛ «هُدىً لِلنَّاسِ» «3» همانند خورشيد بر همه مى‌تابد،
«1». توبه، 45.
«2». در قرآن به موضوعات طبيعى، کيهانى، تاريخى، فلسفى، سياسى و صنعتى اشاراتى شده، ولى هدف اصلى هدايت است.
«3». بقره، 185.
جلد 1 - صفحه 47
ولى تنها کسانى از آن بهره مى‌برند که فطرتِ پاک داشته و در برابر حقّ خاضع باشند؛ «هُدىً لِلْمُتَّقِينَ» همچنان که نور خورشيد، تنها از شيشه‌ى تميز عبور مى‌کند، نه از خشت وگِل. لذا فاسقان «1»، ظالمان «2»، کافران «3»، دل‌مردگان «4»، مسرفان و تکذيب کنندگان «5» از هدايت قرآن بهره‌مند نمى‌شوند.
سؤال: اين آيه درباره قرآن ومطالب آن مى‌فرمايد: «لا رَيْبَ فِيهِ» هيچ شکّى در آن نيست. در حالى که خود قرآن شکّ وترديد مخالفان را در اين باره بيان مى‌دارد: يک جا مى‌فرمايد:
«إِنَّنا لَفِي شَکٍّ مِمَّا تَدْعُونا إِلَيْهِ مُرِيبٍ» «6» ما درباره آنچه ما را به آن مى‌خوانى، در شکّ هستيم. و در مورد شکّ در وحى ونبوّت نيز مى‌خوانيم: «بَلْ هُمْ فِي شَکٍّ مِنْ ذِکْرِي» «7» درباره‌ى قيامت نيز آمده: «لِنَعْلَمَ مَنْ يُؤْمِنُ بِالْآخِرَةِ مِمَّنْ هُوَ مِنْها فِي شَکٍّ» «8» بنابراين چگونه مى‌فرمايد: «لا رَيْبَ فِيهِ» هيچ شکّى در قرآن ومحتواى آن نيست؟
پاسخ: مراد از جمله «لا رَيْبَ فِيهِ» آن نيست که کسى در آن شکّ نکرده و يا شکّ نمى‌کند، بلکه منظور آن است که حقّانيت قرآن به قدرى محکم است که جاى شکّ ندارد و اگر کسى شکّ کند به خاطر کور دلى خود اوست. چنانکه در آيه 66 سوره نمل مى‌فرمايد: «بَلْ هُمْ فِي شَکٍّ مِنْها بَلْ هُمْ مِنْها عَمُونَ» «9»