قرآن، هستى را به دو بخش تقسيم مىکند: عالم غيب «2» و عالم شهود. متّقين به کلّ هستى ايمان دارند، ولى ديگران تنها آنچه را قبول مىکنند که برايشان محسوس باشد.
حتّى توقّع دارند که خدا را با چشم ببينند و چون نمىبينند، به او ايمان نمىآورند. چنانکه برخى به حضرت موسى گفتند: «لَنْ نُؤْمِنَ لَکَ حَتَّى نَرَى اللَّهَ جَهْرَةً» «3» ما هرگز به تو ايمان نمىآوريم، مگر آنکه خداوند را آشکارا مشاهده کنيم.
اين افراد دربارهى قيامت نيز مىگويند: «ما هِيَ إِلَّا حَياتُنَا الدُّنْيا نَمُوتُ وَ نَحْيا وَ ما يُهْلِکُنا إِلَّا الدَّهْرُ» «4» جز اين دنيا که ما در آن زندگى مىکنيم، جهان ديگرى نيست، مىميريم و زنده مىشويم و اين روزگار است که ما را از بين مىبرد.
چنين افرادى هنوز از مدار حيوانات نگذشتهاند و راه شناخت را منحصر به محسوسات مىدانند و مىخواهند همه چيز را از طريق حواسّ درک کنند.
«1». هدايت داراى مراحل و قابل کم و زياد شدن است. «وَ الَّذِينَ اهْتَدَوْا زادَهُمْ هُدىً»
«2». غيب به خداوند متعال، فرشتگان، معاد و حضرت مهدى عليه السلام اطلاق شده است.
«3». بقره، 55.
«4». جاثيه، 24.
جلد 1 - صفحه 49
متّقين نسبت به جهان غيب ايمان دارند، که برتر از علم و فراتر از آن است. در درونِ ايمان، عشق، علاقه، تعظيم، تقديس و ارتباط نهفته است، ولى در علم، اين مسائل نيست.