اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
»
وَ مِن‌َ النّاس‌ِ مَن يَشرِي نَفسَه‌ُ ابتِغاءَ مَرضات‌ِ اللّه‌ِ وَ اللّه‌ُ رَؤُف‌ٌ بِالعِبادِ (207)
(و بعضي از مردم کسي است که جان خود را براي طلب خوشنودي خدا ميفروشد و خداوند نسبت ببندگان مهربان است) در غاية المرام بيست حديث که نه حديثش از طرق عامه و يازده حديثش از طرق خاصه است روايت ميکند که اينکه آيه در شأن امير المؤمنين عليه السّلام در ليلة المبيت يعني شبي که در جاي پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم خوابيد و پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم بمدينه هجرت فرمود، نازل شد و اينکه مطلب را عموم مفسرين عامه و خاصه در ذيل اينکه آيه ذکر نموده‌اند.
وَ مِن‌َ النّاس‌ِ من براي تبعيض است و طبق اخبار وارده در ذيل آيه مراد
جلد 2 - صفحه 387
از بعض مردم امير المؤمنين علي عليه السّلام است.
مَن يَشرِي نَفسَه‌ُ ابتِغاءَ مَرضات‌ِ اللّه‌ِ جان خود را براي طلب مرضات و خشنودي خدا فروخت و حاضر شد هر گونه اذيت و آزاري باو بشود و حتي کشته شود و پيغمبر اکرم صلّي اللّه عليه و آله و سلّم جان بسلامت ببرد و اينکه فداکاري را تنها براي خوشنودي خدا انجام داد.
وَ اللّه‌ُ رَؤُف‌ٌ بِالعِبادِ و خداوند نسبت ببندگان خود رءوف و مهربان است و در مقابل فداکاري آنان رحمت خود را شامل حالشان مينمايد و چنان که مکرر گفته‌ايم شأن نزول آيات با عموم آنها منافات ندارد و مقتضاي عموم آيه اينست که هر کس که در راه جهاد يا دفاع و يا موارد مشروع ديگر شهيد شود و يا در معرض شهادت واقع شود مشمول اينکه آيه خواهد بود.