تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ إِذا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قالُوا آمَنَّا وَ إِذا خَلَوْا إِلى شَياطِينِهِمْ قالُوا إِنَّا مَعَکُمْ إِنَّما نَحْنُ مُسْتَهْزِؤُنَ «14»
شأن نزول: عبد اللّه ابىّ با منافقان، حضرت امير المؤمنين عليه السلام را
«1» اصول کافى، کتاب العقل و الجهل، حديث 12 (جلد اوّل صفحه 17)
تفسير اثنا عشرى، ج1، ص: 73
با مؤمنين ملاقات و هريک را مدح نمودند. حضرت فرمود: اى ابىّ از خدا بترس و نفاق مکن. گفت: يا ابا الحسن نسبت نفاق به ما مى‌دهى؟ ما هم مثل شما ايمان و تصديق پيغمبر نموده‌ايم. حق تعالى به جهت تکذيب آنها و تصديق حضرت امير المؤمنين عليه السلام آيه شريفه را نازل فرمود:
وَ إِذا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا: و زمانى که ملاقات کنند منافقان با آنان که ايمان آورده‌اند، قالُوا آمَنَّا: گويند ايمان آورده‌ايم به پيغمبر و کتاب او؛ وَ إِذا خَلَوْا إِلى شَياطِينِهِمْ: و زمانى که خلوت کنند همکيشان خود را که در کفر و گمراهى و تکبر و خودسرى مانند شياطين هستند، قالُوا إِنَّا مَعَکُمْ: گويند از روى اعتقاد با شما هستيم در کيش و دين، إِنَّما نَحْنُ مُسْتَهْزِؤُنَ: اينست و جز اين نيست که ما در گفتار آمنّا استهزاء و سخريه مى‌کنيم مؤمنان را.
ابن شهر آشوب از امام محمد باقر عليه السلام: انّها نزلت فى ثلثة لمّا قام النّبىّ صلّى اللّه عليه و آله بالولاية لأمير المؤمنين عليه السلام اظهروا الايمان و الرّضا بذلک فلمّا خلوا باعداء امير المؤمنين عليه السلام قالوا انّا معکم انّما نحن مستهزؤن «1».
ابن شهر آشوب از حضرت باقر عليه السلام روايت نموده تأويل آيه شريفه که نازل شد در حق آن سه نفر: اوّلى و دومى و سومى، وقتى که قيام فرمود پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به ولايت به جهت امير المؤمنين عليه السلام، ظاهر کردند ايمان را و خشنودى به آنرا؛ پس چون خلوت با دشمنان امير المؤمنين عليه السلام نمودند، گفتند: ما با شما هستيم، به درستى که ما استهزاء کنيم مؤمنين را.
حق تعالى از جانب مؤمنان جواب آنها را فرمايد که:
«1» تفسير برهان، جلد اوّل صفحه 64، حديث سوّم.
تفسير اثنا عشرى، ج1، ص: 74