تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) مِنْ شَرِّ ما خَلَقَ «2» مِنْ شَرِّ ما خَلَقَ‌: از بدى آنچه آفريده است، از موذيات از جن و انس و سباع و بهائم. يعنى از بدى آن چيزى که مکلفان مى‌کنند، از معاصى و محرمات و ضرر و کشتن و زدن و نزاع و ناسزا گفتن و از بدى که غير مکلفان مى‌کنند، مانند خوردن و گزيدن و پاره کردن و دريدن که از سباع و درندگان صادر شود و از بدى سوختن و غرق و خراب شدن بنا و به چاه افتادن. از ابو حمزه ثمالى و على بن ابراهيم در تفسير خود [مروى است‌] که‌ «ما خَلَقَ» عام است در جميع مخلوقاتى که از ايشان ضرر باشد مثل سباع و هوام و شياطين. و تخصيص عالم خلق به استعاده از آن به جهت انحصار شر است در آن‌ «3». زيرا عالم امر محض خير است و اصلا به شائبه شرّيت مشوب نيست و شرّ عالم خلق اختيارى و طبيعى است: اختيارى آن يا لازم است يا متعدى. (لازم، مثل کفر و «1» کفاية الموحدين (علميه اسلاميه) ج 4 ص 411 بنقل از تفسير امام عليه السّلام و تفسير قمى ج 2 ص 449. «2» منهج الصادقين (چ سوم اسلاميه) ج 10، ص 404. «3» تفسير التبيان (چ نجف 1383 هج) ج 10 ص 433. جلد 14 - صفحه 391 متعدى آن مثل ظلم) و طبيعى آن مانند احراق نار و اهلاک سموم است.