سوره فلق(الفلق)، آیه ۲ · جزء ۳۰ · صفحه ۶۰۴
معنی کلمات و عبارات
«شَرِّ»: بلا و بدی. «شَرِّ مَا ...»: در اضافه (شَرِّ) به (مَا) این نکته است که پروردگار با این بیان به انسان فهمانده است که هر شرّی از هر مخلوقی صادر و ناشی شود، منتسب و مرتبط به خود آن مخلوق است. شرّ محض هم وجود ندارد و بلکه شُرور نسبی است. آنچه نسبت به تو شرّ است، نسبت به آفریده دیگری خیر است. مثلاً اگر گرگی گوسفند تو را بخورد، این کار نسبت به تو و گوسفند شرّ است و نسبت به گرگ خیر. تفنگ یک حربه دفاعی است؛ نشانه رفتن آن به سوی دشمن خونخواره خیر، و به سوی دوست یا آدم بیگناهی شرّ است.و ... خلاصه خدا هر چیزی را برای کاری و مصلحتی آفریده است و اغلب حکمت و فلسفه آنها از دید ما پنهان است.
نزول
سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - خداوند، آفریننده موجودات «ما خلق»
۲ - انسان، همواره در خطر آسیب دیدن از بعضى مخلوقات «من شرّ ما خلق»
۳ - خداوند، توانا بر دفع ضرر و جلوگیرى از آسیب دیدن انسان از دیگر موجودات «قل أعوذ ... من شرّ ما خلق»
۴ - استعاذه به خداوند براى مصون ساختن خویش در برابر خطر تمامى مخلوقات، توصیه او به پیامبر(ص) «قل أعوذ ... من شرّ ما خلق»
۵ - شرور، مستند به مخلوقات اند، نه خالق. «من شرّ ما خلق»
اضافه «شرّ» به «ما» - که عنوان مخلوقات است - بیانگر استناد شرور به آنها است.
۶ - تشبیه رهایى از شرور، به شکافتن تاریکى «قل أعوذ بربّ الفلق . من شرّ ما خلق»
۷ - آفریننده بودن خداوند، دلیل توانمندى او بر دفع خطر مخلوقات خویش «من شرّ ما خلق»
توصیف موجودات خطرآفرین، به این که خداوند خالق آنها است; استدلال بر امکان پذیر بودن رفع خطر آنها از سوى خداوند است.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۵ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۲ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱–۵ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱–۵ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱–۵ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۲ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۵ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۲
موضوعات
دستهبندی موضوعی
استعاذه از موجوداتتشبیه به انشقاق تاریکیتشبیه شرورزمینه آسیب پذیری انسانمنشأ شرورنقش موجوداتمصونیت محمداستعاذه به خداخالق موجوداتدلایل قدرت خدانجات بخشی خداتوصیه به محمدتنزیه خداتشبیهات قرآنخالقیت خداقدرت خداتوصیه های خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۲)
- لزوم پناه بردن به خدا از شرّ افریدگان+۱ آیه
- استعاذه به خدا، سبب ایمنی از شرور+۶ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به استعاذه به پروردگار، از شرور پدیدهها، شب تاریک، جادوگران و حسد حسودان+۴ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، مامور به پناه بردن به خدا از شرّ افریدگان+۱ آیه
- خداوند، اموزنده استعاذه به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱۰ آیه
- حسودان، از بدترین مخلوقات+۲ آیه
- حسد، از شرّهای خاصّ و مخفی+۲ آیه
- مطلوب بودن استعاذه به خدا، از شرّ مخلوقات+۱ آیه
- حرمت حسادت به دیگران+۲ آیه
- خلقت همه اشیا و موجودات، به فرمان خداوند
- لزوم پناهندگی به خدا از شرّ موجودات خلق شده به فرمان او+۱ آیه
- توانایی خداوند بر حفاظت از انسانها، از مخفی ترین شرور شبانه+۲ آیه
- زمینه شرّ و زیان در مخلوقات
- استعاذه به ربوبیّت پروردگار، موجب مصونیّت از اصابت شرور به ادمی+۱۰ آیه
- توصیه خدا به پیامبر(صلی الله علیه واله) برای استعاذه و پناه بردن به پروردگارِ صبح، از هر شرّ و بدی+۴ آیه
- لزوم استعاذه به پروردگارِ صبح، جهت در امان ماندن از شرور و بدیهای پنهان+۴ آیه
- استعاذه به پروردگار صبح، نجات بخش ادمی از هر شرّ و بدی+۴ آیه
- برطرف شدن تاریکی شب و شکافتن ان با طلوع صبح به تدبیر خداوند، دلیل توانمندی او بر نجات انسان از حوادث+۴ آیه
- برطرف شدن تاریکی شب و شکافتن ان با طلوع صبح به تدبیر خداوند، دلیل توانمندی او بر نجات انسان از حوادث+۴ آیه
- قدرت خداوند بر شکافتن تاریکی شب، به وسیله سپیده صبح، دلیل توانمندی او بر دفع شرور+۱ آیه
- فرمان خداوند به استعاذه محمّد صلی الله علیه و اله از شرور شب+۱ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله مامور استعاذه به پروردگار شکافنده صبح، از شرّ مخلوقات+۱ آیه