تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبارَها «4»
يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ: آن روز سخن گويد زمين. يعنى حق تعالى قوه تکلّم در آن ايجاد فرمايد، چنانچه در شجره حضرت موسى عليه السّلام، تا در سخن آيد و گويد أَخْبارَها: خبرهاى خود را به آنچه در روى آن واقع شده.
1- چنانچه حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود باصحاب: أ تدرون ما اخبارها؟ قالوا اللّه و رسوله اعلم. قال اخبارها ان تشهد على کلّ عبد و امة بما عمل کلّ على ظهرها يقول عمل کذا و کذا يوم کذا و کذا فهذا اخبارها. آيا مى‌دانيد خبرهاى زمين چه باشد؟ گفتند خدا و پيغمبر داناترست. فرمود اخبار زمين آن است که گواهى دهد بر هر مرد و زنى به آنچه عمل کرده باشد هر يک بر روى آن و گويد فلان و فلان عمل چنين و چنان کرد در روز چنين و چنان، پس اخبار زمين اين باشد. «1» 2- عبد اللّه بن صعصعه از پدر خود نقل کند که من در حجره ابو سعيد خدرى بودم. مرا گفت چون بانگ نماز گوئى، در صحرا صدا بکن که من از حضرت پيغمبر شنيدم فرمود هيچ جن و انس و سنگ و کلوخ نمى‌شنود، مگر روز قيامت گواهى دهد و اين آيه را تلاوت نمود (يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبارَها). «2»