اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
يَومَئِذٍ تُحَدِّث‌ُ أَخبارَها «4»
که معني اينکه ميشود که ميگويد انسان را چه سبب شده از براي زمين که در
جلد 18 - صفحه 198
همچو روزي خبر ميدهد از آنچه بر روي آن حادث شده و صادر شده که زمين هم يکي از شهود روز قيامت است چنانچه اعضاء و جوارح شهادت ميدهند مثل يدين و رجلين و لسان و پوست بدن که ميفرمايد: حَتّي إِذا ما جاؤُها شَهِدَ عَلَيهِم سَمعُهُم وَ أَبصارُهُم وَ جُلُودُهُم بِما کانُوا يَعمَلُون‌َ وَ قالُوا لِجُلُودِهِم لِم‌َ شَهِدتُم عَلَينا قالُوا أَنطَقَنَا اللّه‌ُ الَّذِي أَنطَق‌َ کُل‌َّ شَي‌ءٍ فصلت آيه 20 و 21. و ميفرمايد: اليَوم‌َ نَختِم‌ُ عَلي أَفواهِهِم وَ تُکَلِّمُنا أَيدِيهِم وَ تَشهَدُ أَرجُلُهُم بِما کانُوا يَکسِبُون‌َ يس آيه 65 و ميفرمايد: يَوم‌َ تَشهَدُ عَلَيهِم أَلسِنَتُهُم وَ أَيدِيهِم وَ أَرجُلُهُم بِما کانُوا يَعمَلُون‌َ نور آيه 24. و بالجمله شهود يوم القيامه بسيار هستند از ملائکه و انبياء و ائمه و اعضاء بدن و ازمنه و امکنه که ميفرمايد:
يَومَئِذٍ تُحَدِّث‌ُ أَخبارَها که روز قيامت زمين خبر ميدهد و بيان ميکند خبرهاي خود را چه در حق آنهايي که روي او عبادت کرده‌اند و چه آنهايي که معصيت کرده‌اند بعلاوه اينها نامه‌هاي عمل که بدست آنها داده ميشود بعلاوه اعتراف خود آنها که مجال انکار ندارند بعلاوه بواطن آنها ظاهر ميشود و مشهود اهل محشر ميگردد که ميفرمايد: يَوم‌َ تُبلَي السَّرائِرُ طارق آيه 9. بلکه خود افعال و اقوال ظاهر ميشوند و ميبينند افعال خود را همين نحوي که امروز ضبط صوت گفتارها را نشان ميدهد و در سينماها افعال را مثل رقص و اشباه آن نشان ميدهند. و بالجمله امروز کاملا کشف شده که اقوال و افعال صادره در اينکه عالم موجود است، حتي قصد دارند خطب امير المؤمنين را از هوا بگيرند بالجمله در جنب قدرت الهي اينکه گونه امور بسيار سهل و آسان است مگر آنکه خداوند بفضل و کرم و لطف و عنايتش مستور فرمايد در حق مؤمنين و از نظر شهود ببرد و از نامه عمل محو فرمايد که احدي جز ذات اقدس خود خبر نداشته باشد بلکه ميفرمايد: إِلّا مَن تاب‌َ وَ آمَن‌َ وَ عَمِل‌َ عَمَلًا صالِحاً فَأُولئِک‌َ يُبَدِّل‌ُ اللّه‌ُ سَيِّئاتِهِم حَسَنات‌ٍ فرقان آيه 70 خداوند توفيق دهد ان شاء اللّه.