تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
يَسْئَلُونَکَ ما ذا يُنْفِقُونَ قُلْ ما أَنْفَقْتُمْ مِنْ خَيْرٍ فَلِلْوالِدَيْنِ وَ الْأَقْرَبِينَ وَ الْيَتامى وَ الْمَساکِينِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ وَ ما تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ (215)
ترجمه
ميپرسند که چه چيز انفاق کنند بگو آنچه انفاق کرديد از چيز خوب پس براى پدر و مادر و نزديکان و يتيمان و درماندگان و راه گذران محتاج است و آنچه بجا بياوريد از نيکى پس همانا خداوند آن را دانا است..
تفسير
روايت شده است که عمرو بن جموح پيرمرد متمولى بود سؤال نمود از پيغمبر (ص) که چه چيز از اموال بايد انفاق نمود بچه قبيل از اشخاص اين آيه نازل شد که در آن بيان مصرف شده است براى اهميت آن چون مال هر چه باشد اگر بجا صرف شود خوب است و اگر بىجا صرف شود بد است و تضييع شده و در آيه شريفه براى مراعات اختصار صدر سؤال ذکر شده است چون ذيلش معهود بوده است و بنابراين جواب از آنچه ذکر شده داده نشده است باين تقريب بيان فرمودهاند ولى ميتوان گفت جواب از آن هم داده شده است بنحو اجمال چون سؤال شده بود چه چيز بايد
جلد 1 صفحه 269
انفاق کنند جواب داده شده است هر چيز خوب را ميتوان انفاق نمود چون خير خوب و مفيد و نافع است و در صدر آيه در ضمن بيان مصرف ذکر شده است و در ذيل آيه هم تاکيد فرمودهاند و جواب مطابق با سؤال است و ظاهر آنست که ترتيب فضل به ترتيب ذکر باشد يعنى انفاق بوالدين افضل از انفاق باقارب است با مراعات الاقرب فالاقرب در آنها و انفاق بانها افضل از يتامى بترتيب مذکور در آيه شريفه و خداوند عالم است بحقيقت آنچه انفاق شده و بمصرف آن و قصد انفاق کننده و جزاى او را در دنيا و آخرت باو عطا خواهد فرمود.