اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
بِسم‌ِ اللّه‌ِ الرَّحمن‌ِ الرَّحِيم‌ِ
وَ التِّين‌ِ وَ الزَّيتُون‌ِ «1» وَ طُورِ سِينِين‌َ «2» وَ هذَا البَلَدِ الأَمِين‌ِ «3»
قسم بتين و زيتون و طور سينا و اينکه بلد امين. تين در لغت بزبان فارسي انجير است، و زيتون که روغن آن را ميگيرند، و طور سينين طور سينا که خداوند با موسي تکلم فرمود، و بلد امين مکه معظمه است که محل امن است.
(وَ التِّين‌ِ) از ابي ذر روايت کرده‌اند از پيغمبر اکرم فرمود:
(لو قلت ان فاکهة نزلت من الجنة لقلت هذه هي لان فاکهة الجنة بلا عجم فکلوها فانها تقطع البواسير و تنفع من النقرس)
نقرس درد و ورم است که در مفاصل قدمها و در انگشت پاها در استخوان احداث ميشود که باز و بسته نميشود چون در گوشت نيست، و انجير پوست و هسته ندارد و بمقدار يک لقمه است.
(وَ الزَّيتُون‌ِ) که از ابتداء نرسيده و کال بودن آن تا روغن زيتون چه اندازه فوائد دارد.
(وَ طُورِ سِينِين‌َ) که طور سينا باشد که خداوند با موسي تکلم فرمود که ميفرمايد:
جلد 18 - صفحه 159
وَ نادَيناه‌ُ مِن جانِب‌ِ الطُّورِ الأَيمَن‌ِ وَ قَرَّبناه‌ُ نَجِيًّا مريم آيه 52.
وَ هذَا البَلَدِ الأَمِين‌ِ مکه معظمه که محل امن است حتي صيد حرم حرام است حتي قاتل اگر پناه بحرم آورد نميتوان آن را کشت. اينکه ظاهر آيات.
و اما اخبار وارده از ائمه اطهار در بعضي تين و زيتون را بحضرت حسن و حسين تفسير کرده‌اند و طور سينين بامير المؤمنين و هذا البلد الامين پيغمبر اکرم، و در بعض اخبار تين را بمدينه طيبه و زيتون را به بيت المقدس و طور سينين را بکوفه که نجف اشرف باشد و هذا البلد الامين را بمکه معظمه تفسير فرموده، و در بعض اخبار بلد امين را بائمه عليهم السلام تفسير فرموده.
اقول: ميتوان گفت که اينکه اخبار اشاره ببواطن قرآن دارد که در اخبار دارد:
قرآن هفتاد بطن دارد منافات با ظاهر آيات ندارد.