اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ ما خَلَق‌َ الذَّکَرَ وَ الأُنثي «3»
دو نحوه تفسير کردند يکي ما مصدريه باشد يعني قسم بآنچه خلق فرموده از نر و ماده ديگر موصوله باشد يعني با آنکه خلق فرمود نر و ماده را و مراد از نر و ماده بعضي گفتند: مراد آدم و حواء است که بشر از نسل اينکه دو چنانچه ميفرمايد:
هُوَ الَّذِي خَلَقَکُم مِن نَفس‌ٍ واحِدَةٍ وَ جَعَل‌َ مِنها زَوجَها لِيَسکُن‌َ إِلَيها اعراف آيه 189 لکن مراد مطلق نر و ماده است زيرا مخلوقات الهي دو قسم است تکويني و توليدي تکويني مثل عالم مجردات عالم انوار و ارواح و ملائکه و علويات و آدم و حواء و خلقت بدوي حيوانات و نباتات و امثال اينها و توليدي مثل بني آدم و بسياري از حيوانات که احتياج بنطفه نر و ماده دارند حتي بسياري از نباتات که بهم آميخته شوند چنانچه ميفرمايد: إِنّا خَلَقنَا الإِنسان‌َ مِن نُطفَةٍ أَمشاج‌ٍ الدهر آيه 2 که خداوند چه قدرت نمايي کرده در اصل استخراج نطفه از اغذيه بدن سپس تحولاتي باو داده از علقه و مضغه و عظام و لحم تا صورت بندي شده روح باو دميده شده که ميفرمايد:
يَخلُقُکُم فِي بُطُون‌ِ أُمَّهاتِکُم خَلقاً مِن بَعدِ خَلق‌ٍ فِي ظُلُمات‌ٍ ثَلاث‌ٍ عنکبوت آيه 6، و ميفرمايد: وَ اللّه‌ُ أَخرَجَکُم مِن بُطُون‌ِ أُمَّهاتِکُم لا تَعلَمُون‌َ شَيئاً وَ جَعَل‌َ لَکُم‌ُ السَّمع‌َ وَ الأَبصارَ وَ الأَفئِدَةَ لَعَلَّکُم تَشکُرُون‌َ نحل آيه 78 و غير اينها از آيات.