سوره لیل(الليل)، آیه ۳ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۵
معنی کلمات و عبارات
«الذَّکَرَ وَ الأُنثَی»: نر و ماده انسانها و حیوانها و گیاهها و همه اشیاء مراد است (نگا: رعد / ذاریات / ، یس / ).
نزول
سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - سوگند خداوند، به آفرینش جنس نر و ماده در مخلوقات «و ما خلق الذکر و الأُنثى»
حرف «ما» مصدریه بوده و مفاد آیه شریفه، سوگند به خلقت «مذکر» و «مؤنث» است. این احتمال نیز وجود دارد که «ما» موصول باشد; ولى مصدریه بودن آن - که در نتیجه سوگند به مخلوقات خواهد بود; نه خالق - با سوگند به «لیل» و «نهار» تناسب بیشترى دارد.
۲ - سوگند خداوند، به آفریننده جنس نر و ماده «و ما خلق الذکر و الأُنثى»
کلمه «ما» در «ما خلق»، مى تواند موصول و به معناى «من» باشد. در این صورت مراد از آن، ذات بارى تعالى خواهد بود. این کلمه به دلیل ابهام بیشترى که در مفاد آن هست، عظمت مصداق خود را بیشتر مجسم مى کند; زیرا دلالت دارد که آن مصداق، غیر قابل تعریف است.
۳ - سوگند خداوند به خویش «و ما خلق الذکر و الأُنثى»
۴ - آفرینش مرد و زن و جنس نر و ماده در دیگر مخلوقات، کارى بزرگ و نشانه عظمت خداوند است. «و ما خلق الذکر و الأُنثى»
تعبیر «و ما خلق» - چه سوگند به خالق باشد و چه خلقت - بیانگر عظمت هر دو است; زیرا عظمت هر یک، حاکى از عظمت دیگرى است.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۱ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۱ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۳ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱–۴ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱–۴ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱–۴ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۳ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۲۱ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۳
موضوعات
دستهبندی موضوعی
سوگند به خالق مؤنثسوگند به خالق مذکرسوگند به مؤنثسوگند به مذکرعظمت خلقت زنعظمت خلقت مؤنثعظمت خلقت مذکرعظمت خلقت مردنشانه های عظمت خداسوگند به خداسوگندهای قرآن
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۹)
- افرینش همه زوجها، از سوی خداوند+۳ آیه
- زوجیّت مرد با زن، به تدبیر الهی+۵ آیه
- افرینش همه موجودات هستی، به صورت زوج، به امر خداوند+۵ آیه
- قسم به زوجیّت، بیانگر اهمّیّت ان در نظام هستی+۱ آیه
- قسم خداوند به افریننده جنس مؤنّث، در مخلوقات
- سوگند خداوند به افریننده جنس مذکّر و مؤنّث، برای متفاوت بودن تلاشهای انسان (از جهت سودمندی و زیان)+۱ آیه
- قسم خداوند به حاکمیّت قانون زوجیّت در نظام افرینش، جهت تاکید متفاوت بودن تلاش انسانها (در سودمندی و زیان بخشی)+۱ آیه
- پیدایش مرد و زن از نطفه، نمودی از قدرت الهی+۳ آیه
- سوگند خداوند به افرینش جنس نر (مرد) و ماده (زن)، در مخلوقات