تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) وَ أَنْتَ حِلٌّ بِهذَا الْبَلَدِ «2» وَ أَنْتَ حِلٌ‌: و حال آنکه تو اى پيغمبر فرود آمده‌اى، بِهذَا الْبَلَدِ: بدين شهر. بيان- با آنکه مکّه معظّمه محل امن و مثاب خلق و ميقات حج و مکان بيت الحرام و محل حضرت ابراهيم و اسماعيل عليهما السّلام است، سوگند را مقيّد ساخت به فرود آمدن حضرت رسالت در او، به جهت اظهار مرتبه فضل آن حضرت و اشعار بر آنکه مرتبه و مزيّت شرف مکان به سبب مرتبه و شرف اهل آن است. يعنى اين شهر به جهت آنکه تولد تو در اينجاست و در آن نزول اجلال نموده‌اى، شايسته آن است که به آن سوگند خورند. تفسير 1- نزد بعضى معنى آنکه قسم به اين بلد در حالى که تو حلالى به اين، يعنى بر تو حلال است آنچه ديگران را حلال نبوده و نيست از کشتن و اسيرى. و اين در ساعتى از روز فتح مکّه بود که حق تعالى به آن امر نمود که کافران مکه را بکشد و اسير کند، چنانچه اين کار را نمود. بعد فرمود: به درستى که خدا حرام گردانيد مکّه را از روزى که بيافريد آسمان و زمين را، پس مکّه حرام است تا قيامت، و حلال نبوده هيچ کس را که پيش از من بوده، و هرگز حلال نشود کسى را بعد از من، و مرا حلال نيست مگر يک ساعت آن روز که حلال بود. پس درخت او را نبايد قطع کرد و گياه او را نبايد بريد و صيد او را نتوان‌ جلد 14 - صفحه 213 رمانيد و لقطه آن حلال نيست، مگر براى کسى که تعريف کند. تفسير 2- آيه آنکه (لا) نافيه يعنى سوگند نمى‌خورم به اين بلد و حال آنکه تو حلال در آن و منتهک الحرمه و مستباح العرض و غير محترم بودى. و از حضرت صادق عليه السّلام مروى است که قريش تعظيم اين بلد مى‌کردند و استحلال عرض پيغمبر مى‌نمودند. حق تعالى اين آيه نازل فرمود: اى پيغمبر با وجود عظم حرمت تو، ايشان استحلال قصد تو کنند در آن و اخراج تو را از آن حلال مى‌دانند چنانچه صيد در خارج حرم حلال مى‌دانند. و حال آنکه در آن قاتل پدر خود را مؤاخذه نکنند و پوست درخت حرم را به گردن خود مى‌آويزند، پس ايمن شوند از قصاص و هيچ کس متعرض کسى نشود، با وجود بر اين عرض تو را حلال دانند. حق تعالى ايشان را عتاب و عيب فرمود. «1»