اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
لَقَد خَلَقنَا الإِنسان‌َ فِي کَبَدٍ «4»
کبد زحمت و مشقت و شدت و سختي است. انسان در بين مخلوقات زحمت و مشقت او از همه بالاتر و بيشتر است چنانچه ميفرمايد: وَ خُلِق‌َ الإِنسان‌ُ ضَعِيفاً نساء آيه 28. زيرا پس از طي مراحل رحم تا بدنيا بيايد از زمان ولادت تا زمان رحلت در معرض بلاهاي دنيوي بسيار هست که گفتند در وصف دنيا: دار بالبلاء محفوفه و بالغدر موصوفة، و از افلاطون است که گفت: الافلاک قسي و الحوادث سهام و الانسان هدف و الرامي هو اللّه فاين المفر. امير المؤمنين فرمود:
فَفِرُّوا إِلَي اللّه‌ِ
ذاريات آيه 50 بعلاوه در کليه امور معيشت احتياجات بسيار دارد هم بهم نوع خود حتي بممالک خارجه هم بساير مخلوقات از حيوانات و نباتات و جمادات و غير اينها اينکه احتياجات دنيوي او است اما احتياجات ديني که مکلف به تکليفات زيادي است بواسطه عقل که باو داده شده که اصلا تکليف از ماده کلفت است و زحمت که ميفرمايد: إِنّا عَرَضنَا الأَمانَةَ عَلَي السَّماوات‌ِ وَ الأَرض‌ِ وَ الجِبال‌ِ فَأَبَين‌َ أَن يَحمِلنَها وَ أَشفَقن‌َ مِنها وَ حَمَلَهَا الإِنسان‌ُ إِنَّه‌ُ کان‌َ ظَلُوماً جَهُولًا احزاب آيه 72. و احتياج بارسال رسل و انزال کتب و جعل احکام و تعلم در خدمت علماء و غير اينها، بعلاوه مسئوليت آن عالم و سير عقبات از حين موت و قبر و برزخ و صحراي محشر تا کارش بکجا بکشد نجات پيدا کند يا بهلاکت بيفتد اي واي بحال انسان.