تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
إِنَّ رَبَّکَ لَبِالْمِرْصادِ «14»
بعد از آن به جهت تهديد اهل کفر و عناد خطاب فرمايد:
إِنَّ رَبَّکَ لَبِالْمِرْصادِ: به درستى که پروردگار تو هر آينه در گذرگاه و در
جلد 14 - صفحه 198
موضع کمينگاه است. يعنى چنانچه کسى در کمين نشسته، مترصد گذرندگان است و هيچ چيز از او فوت نمى‌شود، همچنين از حق تعالى چيزى فوت نمى‌گردد از افعال و اقوال بندگان، بلکه همه آن را مى‌بيند و مى‌داند و مى‌شنود و اصلا چيزى از علم ازلى سبحانى پنهان نيست و همه را بر وفق آن جزا خواهد داد. پس ذکر مرصاد تمثيل است براى ارصاد او سبحانه، کفار و عصاة را به عذاب و عقاب.
و از حضرت صادق عليه السّلام منقول است که مرصاد قنطره‌اى «1» است بر صراط که از آن نگذرد کسى که ظلم کرده باشد بر بندگان خدا. «2» در مجمع- از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام مروى است که فرمود در معناى اين آيه: انّ ربّک قادر على ان يجزى اهل المعاصى جزائهم: به درستى که پروردگار تو قادر است بر اينکه جزا دهد اهل معصيت را پاداش ايشان. «3» تنبيه- از ابن عباس معنى اين آيه را سؤال کردند، گفت بنده را بر هفت جاى صراط که بر جهنّم است بدارند و بپرسند از او:
1- از شهادت لا اله الا اللّه، اگر از عهده بيرون آيد به موضع 2- او را از نماز سؤال کنند.
3- از زکوة پرسند.
4- از روزه.
5- از حج.
6- از عمره.
7- از مظالم. و در هر موضع که اجابت نتواند نمود، او را به جهنّم اندازند.
و در موضع هفتم اگر مرتکب مظالم شده باشد، و طاعات مستحبه به جا آورده، آن را به خصمان او دهند و او را به بهشت برند، و الّا به جهنم افتد و به قدر آن معذّب شود. «4»
«1» قنطره: پل.
«2». تفسير مجمع البيان (1403 هج) ج 5 ص 487.
«3». تفسير مجمع البيان (1403 هج) ج 5 ص 487.
«4». تفسير مجمع البيان (1403 هج) ج 5 ص 487.
جلد 14 - صفحه 199