اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِلاّ ما شاءَ اللّهُ إِنَّهُ يَعلَمُ الجَهرَ وَ ما يَخفي «7»
مگر آنچه بخواهد خداي متعال محققا او ميداند جهر و آنچه مخفي ميکند.
إِلّا ما شاءَ اللّهُ بعض مفسرين گفتند استثناء به فلا تنسي است يعني خدا بخواهد که تو فراموش کني لکن اينکه کلام غلط است زيرا نسيان در ساحت قدس نبوي نيست لمقام عصمت لکن ما ميگوييم که: اولا ممکن است استثناء به سنقرئک باشد و معني اينکه ميشود که مگر خدا بخواهد تأخير بيندازد در انزال شما قبل از انزال قرائت مفرما و اينکه خود يک دليل است که پيغمبر ميدانست قرآن را ولي تا انزال نشود مأمور بقرائت نبود.
و ثانيا بر فرض که به فلا تنسي باشد معني نسيان فراموشي نيست بلکه بمعني ترک نزول است چنانچه در آيه شريفه: ما نَنسَخ مِن آيَةٍ أَو نُنسِها نَأتِ بِخَيرٍ مِنها أَو مِثلِها بقره آيه 106، که معني ننسها نترکها است زيرا خدا فراموشي ندارد.
إِنَّهُ يَعلَمُ الجَهرَ وَ ما يَخفي خداوند عالم بجهر و اخفات است حتي خيالات قلبي و خيانت چشمي: يَعلَمُ خائِنَةَ الأَعيُنِ وَ ما تُخفِي الصُّدُورُ مؤمن آيه 19. و بعيد نيست که در اينجا مراد اينکه باشد که خدا ميداند که صلاح در جهر بآيه است که به پيغمبر دستور دهد جهرا و علنا تلاوت کند يا در اخفاء او است دستور ميدهد خودداري کند تا بموقع خود مثل ولايت امير المؤمنين (ع).