تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ يَسْئَلُونَکَ عَنِ الْمَحِيضِ قُلْ هُوَ أَذىً فَاعْتَزِلُوا النِّساءَ فِي الْمَحِيضِ وَ لا تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّى يَطْهُرْنَ فَإِذا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَکُمُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَ يُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ (222)
شأن نزول: در جاهليت بر طريقه يهود و مجوس سلوک نموده، در حال حيض از زنان بکلى مهاجرت و چشم به روى آنها نينداختى و تکلم با آنها را حرام دانستى. نصارى بعکس مخالطه و ملاعبه و مباشرت نمودى تا زمان اسلام، ابو دحداح با بعضى اصحاب، حکم زنان را در حال حيض از حضرت خواستار شدند؛ آيه شريفه نازل شد:
وَ يَسْئَلُونَکَ عَنِ الْمَحِيضِ: و سؤال مى‌کنند تو را از حيض زنان که
«1» مرکوز: نقش بسته، پاگرفته.
تفسير اثنا عشرى، ج1، ص: 398
در آن حال چگونه آنها سلوک کنند، قُلْ هُوَ أَذىً: بگو اى پيغمبر که قذر و پليد است و نفس آدمى را از آن نفرت و متأذى و محترز باشد. فَاعْتَزِلُوا النِّساءَ فِي الْمَحِيضِ: پس کناره و دورى نمائيد از ايشان. مراد احتراز جماع است که حرام باشد نه آنکه ترک مخالطه و مکالمه کنيد به جهت فرمايش نبوى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم که فرمود: مأمور شده‌ايد اعتزال کنيد از زنان به جهت مجامعت در وقتى که حايض باشند نه آنکه ايشان را از خانه‌ها بيرون کنيد مانند فعل بعضى از اهل عجم «1». اين اقتصاد است ميان افراط يهود و تفريط نصارى.
بعد از آن تأکيد حکم مذکور و غايت آن را فرمايد که: وَ لا تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّى يَطْهُرْنَ: و نزديک مشويد ايشان را به مجامعت تا اينکه غسل کنند بعد از قطع شدن خون. فَإِذا تَطَهَّرْنَ: پس زمانى که غسل کنند از حيض، فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَکُمُ اللَّهُ: پس بيائيد ايشان را از آنجا که فرموده است شما را خداوند و حلال ساخته در زمان مقرر، إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ: بدرستى که خداى تعالى دوست دارد توبه کنندگان از مناهى را، وَ يُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ: و دوست مى‌دارد پاکيزگان و منزهان را از فواحش و قبايح مثل مجامعت با حايض، پس سزاوار آنست که شما هم خود را از اقذار ظاهره و ادناس باطنه پاک گردانيد تا محب خدا واقع شويد، يعنى لوازمات دوستى که الطاف و مراحم خاصه است در باره شما منظور فرمايد.
(احکام حايض مفصلا در فتاوى علماى اماميه مشروح گرديده).