تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ «9»
يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ: اعاده فرمايد در روزى که ظاهر گرديده شود نهان‌ها و آشکارا شود مخفيات ضماير و عقايد و نيات، تا طيّب آن از خبيث ممتاز گردد.
ابو درداء از حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم روايت نموده که فرمود:
ضمّن اللّه خلقه اربع خصال. الصّلوة و الزّکوة و صوم الرّمضان و الغسل من الجنابة و هى السّرائر الّتى قال اللّه تعالى: «يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ»: ملزم فرموده خدا خلق خود را چهار خصلت: نماز و زکوة و روزه ماه رمضان و غسل جنابت، و آن است سرائرى که خداى تعالى فرموده. «يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ». «1» و روايت ديگر است که حق تعالى اعمال هر يک از بندگان را در قيامت ظاهر گرداند تا بدانند که به کدام عمل مثاب مى‌شوند تا موجب زيادتى سرور ايشان گردد و به کدام عمل معاقب خواهند شد تا سبب مزيد غم و غصه ايشان گردد.
و از عبد اللّه بن عمر روايت است که همه سرائر را در روز قيامت آشکارا گرداند. اگر عمل خير باشد، موجب زين باشد در وجوه و اگر شرّ باشد، موجب شين گردد در وجوه «2». حاصل آنکه در آن روز ظاهر گردد سراير افعال از خير و شرّ و طاعت و معصيت و ضماير قلوب از کفر و ايمان.
در کفاية الموحدين فرمايد که سرائر و عقايد مردم ظاهر و منکشف شود در حالتى که صفوف انبيا و ملائکه مقربين آراسته شود و خلايق صف در صف ايستاده باشند که آدمى محشور مى‌شود با حالات و احوالى که در دنيا زندگانى
«1» مجمع البيان (چ 1403 هج) ج 5 ص 471.
«2» مجمع البيان (چ 1403 هج) ج 5 ص 472.
جلد 14 - صفحه 149
نموده و با آن اعمال قبيحه شنيعه که مشغول بوده و به آنچه از نيّات قبيحه که در دل او جاى گرفته، و همه خلق به او مشاهده کنند شخص را به آن رسوائى و گرفتارى، و ملائکه غلاظ و شداد اطراف او را گرفته و به اين وصف و حالت او را در معرض خطاب و عتاب الهى در آرند «1».