سوره طارق(الطارق)، آیه ۹ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۱
معنی کلمات و عبارات
«تُبْلی»: مورد امتحان و آزمایش قرار میگیرد. نمایان و هویدا میشود. از آنجا که به هنگام آزمایش، حقیقت اشیاء ظاهر و آشکار میشود، این ماده در اینجا به معنی ظهور و بروز آمده است. «السَّرَآئِرُ»: جمع سَرِیرَة، نهانیها و پنهانیها. اسرار و رازها. نیّات و عقائد و هرچیزی که نهفته و پوشیده باشد.
نزول
سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - تمام اسرار و اعمال کتمان شده، در قیامت ارزیابى گشته، و مورد سنجش و شناسایى قرار خواهد گرفت. «یوم تبلى السرائر»
«سرائر» جمع «سریرة» (آنچه کتمان شود) است (قاموس) و چون با حرف «ال» همراه است، بر عموم دلالت دارد. «ابلاء» (مصدر «تبلى») به معناى امتحان کردن است (مصباح). مراد از آزمودن سرائر، سنجش و محاسبه آنها است.
۲ - تأثیر نیت ها و حالات درونى انسان، بر سرنوشت او در قیامت «یوم تبلى السرائر»
اختبار و آزمودن سریره ها، دلالت بر تأثیر نیک و بد آنها در کیفر و پاداش اعمال دارد.
۳ - انسان در قیامت، بر باورها و ملکات نفسانى خویش، مؤاخذه خواهد شد. «یوم تبلى السرائر»
مراد از آزمودن سریره ها، حسابرسى و سنجش میزان کیفر آنها است.
۴ - حقایق کتمان شده، در قیامت آشکار خواهد شد و مخفى نگه داشتن آن امکان پذیر نیست. «یوم تبلى السرائر»
گرچه «ابلاء» به معناى آشکار ساختن نیست; ولى لازمه اختبار و آزمایش سریره ها، بر ملا شدن ویژگى هاى آن است.
۵ - حسابرسى نهان کارى هاى انسان و چشیدن کیفر آن، از اهداف معاد است. «إنّه على رجعه لقادر . یوم تبلى السرائر»
«یوم» ظرف براى «رجعه» و بیانگر آن است که ارجاع دوباره انسان، روزى به وقوع خواهد پیوست که از مشخصات آن، محاسبه اعمال پنهانى و نیت هاى انسان براى تشخیص میزان کیفر او است.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۷ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۷ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۹ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱–۱۰ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱–۱۰ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱–۱۰ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۹ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۱۷ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۹
روایات و احادیث
۶ - «عن مُعاذ بن جبل قال: سألت رسول اللّه(ص) ما هذه السرائر التى تبلى بها العباد فى الآخرة؟ فقال سرائرکم هى أعمالکم من الصلاة و الصیام و الزکاة و الوضوء و الغسل من الجنابة و کلّ مفروض لأنّ الأعمال کلّها سرائر خفیة; [منبع: مجمع البیان، ج ۱۰، ص ۷۱۵; نورالثقلین، ج ۵- ، ص ۵۵۲، ح ۱۵.] از معاذ بن جبل روایت شده که گفت: از رسول خدا(ص) سؤال کردم: مراد از «سرائر» - که بندگان در آخرت با آن امتحان مى شوند - چیست؟ حضرت فرمود: سرائر شما، همان اعمال شما از نماز، روزه، زکات، وضو، غسل جنابت و تمام فرایض است; زیرا تمام اعمال باطن هایى ناپیدایند».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
امتحان اخروی بندگان خدااهداف معادباطن عمل انسان هامؤاخذه بر عقیدهمراد از سرائرملاک حسابرسی اخرویحسابرسی عمل انسان هانقش نیتمؤاخذه اخروی انسان هاکیفر عملعوامل مؤثر در سرنوشت اخرویحسابرسی عملحسابرسی در قیامتظهور حقایق در قیامت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۷)
- منکران معاد، محروم از هرگونه امداد+۳ آیه
- تفکّر و اندیشه، راهی برای شناخت معاد+۷ آیه
- تامّل در مبدا پیدایش انسان، زمینهساز باور او به قیامت+۸ آیه
- قیامت، روز ظهور اسرار انسانها و حسابرسی اعمال+۵ آیه
- عجز و بی یاوری انسان، در قیامت+۱ آیه
- شناخت مراحل اغازین خلقت انسان، مایه شناخت قدرت خداوند بر ثبت اعمال او+۴ آیه
- قیامت، روز اشکار شدن اسرار نهان ادمیان+۱ آیه