تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
إِنَّ الَّذِينَ فَتَنُوا الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ ثُمَّ لَمْ يَتُوبُوا فَلَهُمْ عَذابُ جَهَنَّمَ وَ لَهُمْ عَذابُ الْحَرِيقِ «10»
إِنَّ الَّذِينَ فَتَنُوا: به درستى که آنان که در فتنه انداختند، الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ: مردان مؤمن و زنان مؤمنه را و به آتش عذاب کردند، ثُمَّ لَمْ يَتُوبُوا: پس بازنگشتند به خدا از کفر و طغيان و توبه نکردند، فَلَهُمْ عَذابُ جَهَنَّمَ: و مر ايشان راست عذاب جهنم، وَ لَهُمْ عَذابُ الْحَرِيقِ: و مر ايشان را
«1» مجمع البيان، ج 5 ص 465.
جلد 14 - صفحه 136
است عذاب آتش سوزان. يعنى عذاب عظيم غير از آتش که متّسع باشد به همه ايشان در احراق، چنانچه آتش اخدود و حريق آن متّسع به مؤمنان بود. مراد آنکه عذاب جهنّم به جهت کفر و عذاب حريق به جهت احراق مؤمنان، يا عذاب جهنّم غير احراق است از انواع ديگر، که آن زقّوم و غسلين و مقامع حديد در آخرت براى آنها مهياست. نزد بعضى عذاب حريق عذاب دنيوى ايشان بود.
چنانچه در روايت ثابت شده که وقتى مؤمنان را در اخدود انداختند، آتش از آن ارتفاع يافت مقدار چهل گز و همه کفار را احاطه کرد و سوزانيد.