اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
الَّذِين‌َ إِذَا اکتالُوا عَلَي النّاس‌ِ يَستَوفُون‌َ «2» وَ إِذا کالُوهُم أَو وَزَنُوهُم يُخسِرُون‌َ «3»
کساني که زماني که کيل ميگيرند بر ناس بتمامه مستوفي ميگيرند و چون کيل ميدهند و يا بوزن ميدهند کم ميدهند و خسران ميکنند.
اقول: جمله اولي مذموم و حرام نيست که چيزي انسان خريداري کند مستوفي بگيرد و حرمت در جمله ثانيه است که چون ميفروشد کم ميدهد و خسران ميگذارد که فعل حرام است و هم حق النّاس و غصب است، و بدتر از اينکه اينکه اگر ثمن آن مخلوط به بقيه اموالش شد تصرف در جميع آنها حرام است تا پاک نکند، و پاکي مال مختلط بحرام چهار قسم است: اگر مقدار و صاحبش معلوم است بايد رد کند بصاحبش اگر دسترسي بصاحبش داشته باشد و اگر ندارد از جانب صاحبش رد مظالم کند، و همچنين اگر مقدار معلوم و صاحبش مجهول است بايد رد مظالم دهد، و اگر مقدار مجهول و صاحبش معلوم بايد با صاحبش تصالح کند، و اگر مقدار و صاحبش هر دو مجهول بايد خمس مالش را بدهد که يکي از چيزهايي که خمس باو تعلق ميگيرد مال مختلط بحرام است مثل غوص و کنز و غنائم دار الحرب و ما زاد از مئونه در اکتساب وارث من لا يحتسب و ارض مشتراي اهل ذمه خدا ميفرمايد: هم چنان که در گرفتن مستوفي ميگيريد در دادن هم مستوفي بدهيد.