تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) يا أَيُّهَا الْإِنْسانُ ما غَرَّکَ بِرَبِّکَ الْکَرِيمِ «6» يا أَيُّهَا الْإِنْسانُ‌: خطاب متوجه به نوع انسان. ما غَرَّکَ بِرَبِّکَ الْکَرِيمِ‌: چه چيز مغرور ساخت تو را به پروردگار بزرگوار خود که کافر شدى و عصيان نمودى. تنبيه- آيه را اشاراتى است: 1- ذکر کرم جهت مبالغه است در منع از اغترار. چه محض کرم، مقتضى اهمال ظالم و تسويه دوست و دشمن و مطيع و عاصى نيست. چه جاى آنکه صفت قهر و انتقام به آن منضم شود. 2- اشعار است به آنچه شيطان انسان را به آن مغرور ساخته و به او گويد آنچه مى‌خواهى بکن که پروردگار کريم و رحيم است. هيچ کس را عذاب نکند و به عقوبت عجله ننمايد. 3- دال است بر آنکه کثرت کرم او موجب و مستدعى کوشش است در طاعت. نه انهماک در معصيت او به جهت غرور به کرم سبحانى يعنى فضل و عنايت منعم حقيقى به انعام و افضال موجب سپاسدارى و شکرگزارى او خواهد بود نه آنکه به عکس باعث بر کفران و حق ناشناسى گردد. و البته اين طريق، غايت جهل و خلاف وجدان خواهد بود و لذا حضرت رسالت وقتى اين آيه تلاوت نمود، فرمود: غرّ جهله: مغرور ساخت او را نادانى‌ «1» منهج الصادقين، (چ سوم اسلاميه) ج 10 ص 170. جلد 14 - صفحه 85 و جهالت او. از ابن مسعود منقول است که ما منکم من احد الّا سيخلو اللّه به يوم القيامة فيقول يابن آدم ما غرّک بى؟ يابن آدم ما ذا عملت فيما علمت؟ يابن آدم ما ذا اجبت المرسلين: نباشد از شما کسى مگر که حق سبحانه در روز قيامت در خفيه او را گويد اى فرزند آدم چه چيز تو را مغرور ساخت به من و چه کردى به آنچه دانستى و چه جواب دادى پيغمبران را؟ «1» حاصل آيه: خطاب فرمايد عموم بندگان را که اى آدمى چه چيز مغرور ساخت تو را تا عاصى شدى به پروردگار خود و دلير گشتى به نافرمانى او.