اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ ما هُوَ بِقَولِ شَيطانٍ رَجِيمٍ «25»
و نيست اينکه قرآن بقول شيطان رانده شده نظر باين که گفتيم قبل از اسلام کهنه بودند که شياطين ميرفتند و استراق سمع ميکردند و بکهنه خبر ميدادند و دستگاه کهانت رواج زيادي داشت که شرحش در سوره جن مفصلا گذشت، و پس از ولادت عيسي از آسمان چهارم ببالا ممنوع شدند، و در ولادت پيغمبر اکرم از کليه آسمانها ممنوع شدند ميرفتند نزديک آسمان شهاب قبس آنها را ميسوزانيد لذا دستگاه کهانت بکلي برچيده شد مشرکين گفتند که: حضرت رسول هم يکي از کهنه است و شياطين اينکه قرآن را بافتهاند و باو القا کردهاند خداوند ميفرمايد:
وَ ما هُوَ ما نافيه و ضمير هو قرآن است، اينکه قرآن نيست:
(بِقَولِ شَيطانٍ) اينکه کلام حق است از مصدر جلال صادر شده و نفس قرآن خود دليل بارز است از جهات معجزه که جهات معجزه بودن قرآن را در مقدمه اينکه تفسير بيان کردهايم و اگر جن و انس همدست شوند نميتوانند مثل آن را بياورند چنانچه ميفرمايد: قُل لَئِنِ اجتَمَعَتِ الإِنسُ وَ الجِنُّ عَلي أَن يَأتُوا بِمِثلِ هذَا القُرآنِ لا يَأتُونَ بِمِثلِهِ وَ لَو کانَ بَعضُهُم لِبَعضٍ ظَهِيراً آيه 90 سوره بني اسرائيل.
اقول: از اينکه آيه شريفه استفاده ميشود که اجتماع انس و جن شامل ميشود حتي انبياء سلف را با اينکه بر آنها صحف و کتاب نازل شده مثل صحف آدم و شيث و
جلد 18 - صفحه 16
نوح و ابراهيم و کتاب تورات و زبور و انجيل مثل قرآن نيست چون آنها بنحو اعجاز نبوده و قرآن معجزه باقيه الي يوم القيامه است الآن هم فرياد ميزند با اينکه سطح فکري و علمي بسيار بالا رفته که اگر توانستيد مثل آن را بياوريد ما دست از او بر ميداريم.
(رجيم) رجم دور کردن بعنف است که بکره و جبر او را دور کنند و بعبارت ديگر سنگسار است که حد زناي محصنه است، شيطان رانده شده درگاه الهي شد و مشمول لعن خداوندي تا روز قيامت: قالَ فَاخرُج مِنها فَإِنَّکَ رَجِيمٌ وَ إِنَّ عَلَيکَ اللَّعنَةَ إِلي يَومِ الدِّينِ حجر آيه 34 و 35، و در سوره ص: وَ إِنَّ عَلَيکَ لَعنَتِي إِلي يَومِ الدِّينِ آيه 78.
و از اينکه آيات استفاده ميشود که شيطان حال توبه پيدا نميکند.