تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
يَوْمَ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ فَتَأْتُونَ أَفْواجاً «18»
يَوْمَ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ: روزى که دميده شود نفخه در صور دوم که احيا باشد، فَتَأْتُونَ أَفْواجاً: پس بيائيد شما دسته دسته و گروه گروه مختلفه از تبرهاى خود به عرصه گاه محشر، هر گروهى با پيغمبر خود.
تنبيه- طبرسى (رحمه اللّه) در مجمع- از معاذ بن جبل روايت نموده که در منزل ابو ايوب انصارى در خدمت حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نشسته بوديم. معاذ سؤال نمود از تفسير آيه «يَوْمَ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ فَتَأْتُونَ أَفْواجاً».
حضرت فرمود: اى معاذ سؤال نمودى از امرى عظيم! پس اشک از چشمان مبارکش سيلان نمود. فرمود: محشور شوند ده صنف از امّت من به حالات و صفات مختلفه متميّزه که مبدّل خواهد شد صورت‌هاى ايشان: 1- محشور شوند به صورت بوزينگان. 2- به صورت خو کان. 3- محشور شوند منکّسون که روى‌هاى ايشان به روى زمين کشيده مى‌شوند و پاهاى ايشان به جانب سر ايشان معکوسا. 4- کور محشور شوند. 5- محشور شوند لال و کر، 6- محشور شوند در حالتى که مى‌جوند زبان‌هاى خود را و گوشت بدن خود را مى‌گزند و چرک و خون از دهن‌هاى ايشان جارى است، که از بوى دهان آنها اهل محشر
جلد 14 - صفحه 16
متأذّى مى‌شوند. 7- محشور شوند در حالتى که دست‌ها و پاهاى ايشان قطع شده باشد. 8- محشور شوند برهنه در حالتى که بر شاخه‌هاى بلندى از آتش بسته شده باشند. 9- محشور شوند در حالتى که بوى بد ايشان بدتر از مردار است. 10- محشور شوند در حالتى که لباسهاى آتشين پوشيده باشند.
امّا صنف اوّل بوزينه‌نما کسانى از امّت من باشند که بين مسلمانان سخن‌چينى کنند. 2- به صورت خوک، کسانى‌اند که مال حرام خورند. 3- آنان که منکوسا محشور شوند، خورنده ربا باشند. 4- آنها که کور محشور شوند، کسانى‌اند که به ظلم و جور ميان مردمان حکم کنند. 5- آنان که کر و لال محشور شوند، کسانى‌اند که به اعمال خود عجب نمايند. 6- صنفى که زبان خود مى‌جوند، کسانى‌اند که به علم خود عمل نمى‌نمايند، و علما و قضاتى که افعال و اعمال ايشان مخالف اقوال ايشان باشد. 7- آنان که دست و پا بريده‌اند کسانى‌اند اذيت همسايگان نمايند. 8- آنان که برهنه بر شاخه‌هاى آتشين بسته باشند، کسانى‌اند که سعايت نمايند براى مسلمانان نزد سلاطين و حکّام. 9- صنفى که بدبوتر از مردارند، کسانى‌اند که متمتّع به لذّات و شهوات نفسانيه‌اند و حبس حقوق خدا نمايند. 10- آنان که لباس آتشين دارند، اهل کبر و خيلاء باشند. «1»