آیه ۱۸ سوره نبأ

سوره نبأ(النبإ)، آیه ۱۸ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۸۲

معنی کلمات و عبارات
«یَوْمَ»: بدل از (یَوْمَ الْفَصْلِ) یا (مِیقَاتاً) است، یا مفعولٌ‌به برای فعل محذوف (أَعْنِی) است. «الصُّورِ»: بوق. شیپور. آنچه در این آیه آمده است اشاره به دمیدن در صُور برای دومین بار است که نفخه حیات مجدّد و رستاخیز مردگان است. «أَفْوَاجاً»: جمع فَوْج، گروهها و دسته‌ها. قیامت، موضعها و موقعیّتهای گوناگونی دارد. در جائی مردم گروه گروه همراه با پیشوایان خود رهسپار میدان محشر می‌گردند (نگا: اسراء / ) و در جائی هرکدام همراه با یک نفر مأمور و یک گواه در پای دادگاه عدل الهی حاضر می‌شوند (نگا: مریم / ، ق / ).
نزول

سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - دمیده شدن در صور، پیش درآمدى براى حضور مردم در صحنه قیامت است. «یوم ینفخ فى الصور فتأتون أفواجًا» «صور»; به معناى، شاخى است که در آن دمیده مى شود(قاموس). صحنه قیامت و گرد آورى مردم در آن - به هر وسیله اى باشد - به صحنه اى تشبیه شده است که در آن جا در بوق دمیده مى شود تا همگان حاضر گردند. ۲ - قیامت، روز دمیده شدن جان در پیکرها است.* «یوم ینفخ فى الصور» برخى «صور» را جمع «صورة» دانسته و مى گویند: خداوند، ابتدا کالبدها را صورت دهى کرده به آنها شکل مى دهد; آن گاه در آنها جان مى دمد. این معنا براى نفخ صور در قیامت قابل تصور است; ولى در نفخ صورى که براى پایان دنیا و میراندن انسان ها است، مورد ندارد. ۳ - حضور انسان ها در صحنه قیامت، به صورت گروهى و دسته دسته است. «فتأتون أفواجًا» «فوج» (مفرد «أفواج») به معناى جماعتى از مردم است. (لسان العرب) ۴ - حضور انسان در قیامت، پس از نفخ صور، فورى و بى درنگ است. «یوم ینفخ فى الصور فتأتون أفواجًا» حرف «فاء» علاوه بر تفریع، دلالت بر تعقیب دارد; یعنى، بیانگر این است که بین نفخ صور و آمدن مردم، فاصله اى نخواهد بود.
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۵ - «قال معاذ یا رسول اللّه أرأیت قول اللّه تعالى «یوم ینفخ فى الصور فتأتون أفواجاً...» فقال: یا معاذ سألت عن عظیم من الأمر ثمّ قال: یحشر عشرة أصناف من اُمّتى أشتاتاً قد میّزهم اللّه من المسلمین و بدّل صورهم بعضهم على صورة القردة و بعضهم على صورة الخنازیر و...; [منبع: مجمع البیان، ج ۱۰، ص ۶۴۲; نورالثقلین، ج ۵- ، ص ۴۹۳، ح ۲۰.] معاذ به رسول خدا(ص) گفت: مرا خبر ده از سخن خداى تعالى که فرموده: «یوم ینفخ فى الصور فتأتون أفواجاً...»، آن حضرت فرمود: اى معاذ: از امرى بزرگ سؤال کردى ... سپس فرمود: ده گروه از امت من به صورت پراکنده محشور مى شوند که خداوند آنان را از مسلمانان جدا ساخته و صورت هاى آنان را به [اشکال دیگر] تبدیل نموده است. برخى از آنان به صورت بوزینه، برخى به صورت خوک و... مى باشند».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۶)
  • گشوده شدن درهای اسمان پس از نفخ صور+۱ آیه
  • گروه گروه محشور شدن انسانها به پیشگاه خداوند، در روز قیامت
  • گشوده شدن دربهای اسمان، پس از نفخ صور+۱ آیه
  • حضور گروههای گوناگونی از انسانها، در عرصه قیامت
  • تشبیه کوههای نابود شده در قیامت به سراب+۱ آیه
  • اندیشه در گرمازایی و نور خورشید، زمینه ساز پی بردن به قدرت خدا بر احیای مجدّد در معاد+۴ آیه
  • سؤال کافران مکّه درباره نبا عظیم (رخداد قیامت و معاد)+۳ آیه
  • اختلاف کافران مکّه درباره نبا عظیم (رخداد قیامت)+۳ آیه
  • اغاز قیامت و رستاخیز انسانها، از پیامدهای نفخ صور+۵ آیه
  • حرکت کوهها همانند حرکت ابرها، در پی نفخ صور+۳ آیه
  • دمیده شدن در صور، پیش درامدی برای حشر و حضور انسانها در صحنه قیامت+۳ آیه
  • حشر و حضور انسانها در قیامت، به صورت فوج فوج و گروه گروه
  • حشر و حضور در قیامت، پس از نفخ صور، ناگهانی و بدون فاصله+۳ آیه
  • شکاف اسمان، در پی نفخ صور+۳ آیه
  • گشایش دربهای اسمان، از پیامدهای نفخ صور+۱ آیه
  • روز فصل و داوری میان انسانها از سوی خداوند، روز نفخ صور+۱ آیه
واژه‌ها