تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) کَذلِکَ حَقَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ عَلَى الَّذِينَ فَسَقُوا أَنَّهُمْ لا يُؤْمِنُونَ (33) کَذلِکَ حَقَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ‌: چنانچه ثابت و حق است که نيست بعد از حق مگر ضلالت، همچنين محقق و ثابت باشد کلمه پروردگار تو، يعنى وعيد الهى به آتش جهنم و عقاب سبحانى. عَلَى الَّذِينَ فَسَقُوا: بر کسانى که خارج شدند از ايمان و مستمر گرديدند در کفر و عصيان. أَنَّهُمْ لا يُؤْمِنُونَ‌: بدرستى که ايشان ايمان نمى‌آورند يا مثل انصراف ايشان از ايمان، واجب و لازم شده است عقوبت الهى براى آنها؛ يعنى مجازات فرمايد ايشان را پروردگارشان به مثل آنچه بجا آورند از انصراف به سبب آنکه ايمان نمى‌آورند. و در علم ازلى الهى گذشته ايمان کسانى که بر کفر باقى و ثابت باشند تا بميرند، لکن علم خدا، علت کفر نخواهد بود. به عبارت ساده چون کافر مى‌شوند بسوء اختيار نه به جبر و اضطرار، لذا خدا مى‌داند نظر به احاطه علميه الهيه؛ نه آنکه چون ذات سبحانى مى‌دانست کفر را، لذا اينها کافر شدند، و به هيچوجه علم سبحانى مدخليت در کفر و ايمان و عصيان بنده ندارد، و به سبب سبقت علم، جزا را محقق داشته؛ و نيز اگر بازداشتن کفار از ايمان فعل الهى بودى، هر آينه توبيخ‌ «فَأَنَّى تُصْرَفُونَ» نسبت به آنان لغو و غلط، و ساحت کبريائى منزه از آن است. مانند کسى را که کورش گردانيده، آن وقت به او بفرمايد: چرا کور گرديدى، ذات حق تعالى از قبايح مبرى باشد. (تعالى عن ذلک علوّا کبيرا). ج5، ص 309