«ابرار» يا جمع «بَرّ» است، (همانند «ارباب» که جمع «رَبّ» است) يا جمع «بار» است (نظير «اشهاد» که جمع «شاهد» است). به هر حال «بر» به معناى گستردگى است و بيابان را به خاطر گستردگى آن، «بر» مىگويند. انسان نيکوکار داراى روحى باز و گسترده است و هدف او از انجام کار نيک، رسيدن به مال و مقام نيست بلکه فکرى فراتر از مال و مقام دارد. دست نيکوکاران براى کمک به ديگران باز و اجر آنان نيز گسترده است. «1»
«کافور» به معناى گياه خوشبو است که در خنکى و سفيدى ضرب المثل است.
«1». مفردات راغب.
جلد 10 - صفحه 326
«تفجير» به معناى شکافتن است و به کسى که با گناه پرده حيا را بشکافد، «فاجر» مىگويند و «فجر» نورى است که تاريکى شب را مىشکافد.
براساس روايات، مراد از «ابرار» در اين آيات، اهل بيت پيامبر عليهم السلام هستند که با نذر روزه گرفتند و افطارى خود را به يتيم و مسکين و اسير دادند که در آيات بعد آمده است.
با اينکه عدّهاى اين سوره را مدنى مىدانند، امّا بعضى مغرض و مخالف مىگويند: سوره انسان مکّى است و حَسنين عليهما السلام در مدينه متولّد شدهاند، بنابراين اين آيات درباره اهل بيت نازل نشده، زيرا بيمارى آنان و عيادت پيامبر و روزه والدين آنها در مدينه بوده است!
در پاسخ مىگوييم: در بسيارى از سورههاى مکّى، آيات مدنى وجود دارد و بهترين شاهد مطلب آن است که کلمه «أسير» در اين آيات آمده، با آن که در مکّه اسيرى وجود نداشته و اسير گرفتن مربوط به جنگهاى پس از هجرت به مدينه است.