اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
عَيناً يَشرَب‌ُ بِها عِبادُ اللّه‌ِ يُفَجِّرُونَها تَفجِيراً «6»
و تعبير بکافور براي عطر آن چشمه است، و در جاي ديگر تعبير بمسک فرموده بهمين مناسبت که ميفرمايد: يُسقَون‌َ مِن رَحِيق‌ٍ مَختُوم‌ٍ خِتامُه‌ُ مِسک‌ٌ وَ فِي ذلِک‌َ فَليَتَنافَس‌ِ المُتَنافِسُون‌َ وَ مِزاجُه‌ُ مِن تَسنِيم‌ٍ عَيناً يَشرَب‌ُ بِهَا المُقَرَّبُون‌َ مطففين آيه 25 الي 28، و تسنيم ما يشابه در دنيا ندارد و جزو مصداق آيه شريفه است: فَلا تَعلَم‌ُ نَفس‌ٌ ما أُخفِي‌َ
جلد 17 - صفحه 317
لَهُم مِن قُرَّةِ أَعيُن‌ٍ سجده آيه 17.
چشمه است که عباد اللّه از آن چشمه ميآشامند و آن چشمه را بجريان انداخته‌اند جريان بسيار عظيم. و اينکه آيه هم شاهد بر اينکه است که خاص بعض است که مقربون باشند نه تمام اهل بهشت چون اهل بهشت دو دسته هستند مقربون و اصحاب يمين، و مقربون خاص اينکه خاندان است که حتي ترک اولي هم از آنها صادر نشده زيرا ترک اولي هم باندازه خود بعد ميآورد، و عباد اللّه هم بدرجه اعلاي عبوديت که هيچ از تحت فرمان مولي خارج نشده‌اند اينکه خاندان هستند لذا گفتند: مقام عبوديت بالاتر از مقام رسالت است که در تشهد مقدم ميداري: (و اشهد ان محمدا عبده و رسوله) و از امير المؤمنين است:
(کفاني عزا أن أکون لک عبدا و کفاني فخرا أن تکون لي ربا).
سؤال: مسلما فضه خادمه مشموله اينکه عنايات هست و مسلما داراي مقام عصمت نبوده چه رسد تبرک اولي!.
جواب اولا: ما گفتيم: مراد از ابرار و مقربين اينکه خانواده هستند و اثبات شي‌ء نفي ما عدا نميکند که ديگران از اينکه فيوضات محروم باشند.
و ثانيا: کساني که با اينکه خاندان محشور باشند از فيوضات آنها هم مستفيض ميشوند مثل انبياء و شيعيان خالص (اللهم احشرنا معهم و لا تفرق بيننا و بينهم بحقهم صلواتک عليهم).
يُفَجِّرُونَها تَفجِيراً فجر شکافتن است چنانچه فجر صادق سفيده صبح است که شکافته ميشود از سياهي شب، و چشمه از زمين يا دل سنگ شکافته ميشود و بيرون ميآيد يعني براي آنها شکافته ميشود و بيرون ميآيد چنانچه گفتند کفار و مشرکين بحضرت رسالت (ص): لَن نُؤمِن‌َ لَک‌َ حَتّي تَفجُرَ لَنا مِن‌َ الأَرض‌ِ يَنبُوعاً اسراء آيه 92.