اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
يُوفُون‌َ بِالنَّذرِ وَ يَخافُون‌َ يَوماً کان‌َ شَرُّه‌ُ مُستَطِيراً «7»
وفا ميکنند بنذر که کرده‌اند و ميترسند روزي را که شر آن روز پهن و سرتاسر
جلد 17 - صفحه 318
محشر را ميگيرد.
يُوفُون‌َ بِالنَّذرِ همان نذر سه روز روزه که اگر خدا شفا مرحمت فرمود حسنين را سه روز روزه بگيرند و البته نذر اينکه نبوده که فوريت داشته ميتوانستند تأخير بيندازند تا موقعي که وسائل تعيش بر آنها فراهم شود و همچنين نذر نبوده که سه متصل بيکديگر باشد ميتوانستند متفرقا بگيرند و تمام صدق وفاء بنذر ميکند لکن از باب آيه شريفه: فَاستَبِقُوا الخَيرات‌ِ بقره آيه 148، مائده آيه 53، و آيه شريفه: وَ سارِعُوا إِلي مَغفِرَةٍ مِن رَبِّکُم وَ جَنَّةٍ عَرضُهَا السَّماوات‌ُ وَ الأَرض‌ُ أُعِدَّت لِلمُتَّقِين‌َ آل عمران آيه 127. اينها فوري انجام دادند متصلا بتفصيلي که ذکر شد.
وَ يَخافُون‌َ يَوماً کان‌َ شَرُّه‌ُ مُستَطِيراً اشکال: اينها که معصوم بودند حتي خيال معصيت در قلوب آنها رسوخ نکرده حتي ترک اولي هم از آنها صادر نشده چه معني دارد خوف آنها!- جواب: اولا مقام عصمت از روي خوف است خوف بدرجه‌اي است که حتي خيال معصيت در قلوب آنها خطور نميکند. و ثانيا خوف اقسامي دارد يک قسم خوف از بليات دنيوي و سلب نعم و سوء عاقبت است، و يک قسم خوف از عذاب و عقوبات آخرت است، و يک قسم خوف در پيشگاه عظمت پروردگار است که بنده بهر جايي برسد خود را در مقابل عظمت الهي کوتاه و مقصر ميداند چنانچه از پيغمبر اکرم است:
(ما عبدناک حق عبادتک و ما عرفناک حق معرفتک)
و امير المؤمنين در شبها آن قدر از خوف الهي ناله و گريه ميکرد تا حالت ضعف باو دست ميداد، و زين العابدين آن قدر گريه ميکرد که تاج البکائين گفتند.
وَ يَخافُون‌َ يَوماً که روز قيامت باشد.
کان‌َ شَرُّه‌ُ مُستَطِيراً اطلاق شر بر عذاب براي اينکه است که شرور منشأ عذاب ميشود چنانچه خيرات منشأ مثوبات ميشود، و مستطير بمعني دامنه دار است هم سر تا سر محشر را گرفته و هم دوام دارد که آخر ندارد.