اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَمراً مِن عِندِنا إِنّا کُنّا مُرسِلِين‌َ «5»
اينکه کل‌ّ امر که تفريق ميشود در ليله مبارکه امري است از نزد ما محقّقا ما هستيم ارسال کننده. اينکه آيه اشاره باين است که تقدير امور بدست ما است ما شاء اللّه کان و ما لم يشأ لم يکن نه بتدبير شما و نه بکسب شما و نه بامراء شما و نه بتقلّبات شما و نه بشانس شما مثل قارون نباشد که بگويد: إِنَّما أُوتِيتُه‌ُ عَلي عِلم‌ٍ عِندِي قصص آيه 78. ما قَطَعتُم مِن لِينَةٍ أَو تَرَکتُمُوها قائِمَةً عَلي أُصُولِها فَبِإِذن‌ِ اللّه‌ِ حشر آيه 5. چنان که مکرّر در باب توحيد أفعالي گفته شده که غني و فقر، عزّت و ذلّت، صحّت و مرض، نعمت و بلا، حياة و موت تابع مشيّت حق است حتي در افعال اختياري عبد، نه جبر است که انسان هيچ اختياري نداشته باشد و نه تفويض که بدست انسان باشد بل أمر بين الامرين که انسان باختيار خود انجام ميدهد لکن
جلد 16 - صفحه 73
تا مشيّت حق‌ّ تعلّق نگيرد تحقّق پيدا نميکند چه بسا انسان امري را کمال جديت ميکند و تمام وسائل آن فراهم ميشود و مع ذلک تحقّق پيدا نميکند بلکه نتيجه بعکس ميدهد که بفرمايش امير المؤمنين:
(فعلمت أن المدبّر غيري).
أَمراً مِن عِندِنا کليه امور از جانب او است.
إِنّا کُنّا مُرسِلِين‌َ بالاخص‌ّ أفعالي که از اختيار عبد بيرون است مثل باران و سعه و ضيق ارزاق و غير اينها.