اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
لا إِله‌َ إِلاّ هُوَ يُحيِي وَ يُمِيت‌ُ رَبُّکُم وَ رَب‌ُّ آبائِکُم‌ُ الأَوَّلِين‌َ «8»
نيست الهي مگر او زنده ميکند و ميميراند پروردگار شما و پروردگار آباء پيشينيان شما.
لا إِله‌َ إِلّا هُوَ کلمه طيّبه و کلمه اخلاص و کلمه توحيد و اوّلين کلمه که تمام انبياء مأمور به دعوت او بودند، و در حديث سلسلة الذهب دارد که فرمود:
«کلمة لا اله الّا اللّه حصني و من قالها دخل في حصني و من دخل في حصني أمن من عذابي»
سپس حضرت رضا فرمود:
«بشرطها و شروطها و أنا من شروطها»
ظاهرا شرطش اعتقاد برسالت باشد، شروطش اعتقاد بامامت ائمّه اثني عشر و ساير عقايد حقّه، و مکرّر گفته‌ايم که: اينکه کلمه سه دلالت دارد مطابقي- توحيد عبادتي، التزامي- ساير اقسام توحيد ذاتي و صفاتي و افعالي و نظري، اقتضايي- جميع عقايد حقّه و تصديق جميع فرمايشات و اوامر و نواهي او.
يُحيِي وَ يُمِيت‌ُ دو نحوه احياء و اماته داريم يکي حيات و ممات حيواني که زنده ميکند و ميميراند، و يکي حيات و ممات روحي انساني که بايمان و تقوي و اعمال صالحه زنده ميشود و بشرک و کفر و ضلالت و فسق و فجور و طغيان ميميرد.
جلد 16 - صفحه 76
رَبُّکُم وَ رَب‌ُّ آبائِکُم‌ُ الأَوَّلِين‌َ از آدم تا پدران بلا واسطه شما بلکه در لسان حکما آباء سبعه و امّهات أربعه ميگويند. سبع سماوات و عناصر اربعه.