آیه ۸ سوره دخان

سوره دخان(الدخان)، آیه ۸ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۹۶

لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ يُحْيِي وَيُمِيتُ رَبُّكُمْ وَرَبُّ آبَائِكُمُ الْأَوَّلِينَ

هیچ معبودی جز او نیست؛ زنده می‌کند و می‌میراند؛ او پروردگار شما و پروردگار پدران نخستین شماست!

معنی کلمات و عبارات
«رَبُّکُمْ»: واژه رَبُّ، خبر مبتدای محذوف است. «آبَائِکُمُ الأوَّلِینَ»: (نگا: مؤمنون / و و، شعراء / و).
نزول
نکات آیه
۱- ربوبیت یگانه خداوند بر هستى، خود گواه الوهیت بى همتاى او است. «ربّ السموت و الأرض ... لا إله إلاّ هو» ۲- توحید ربوبى در سراسر نظام هستى، گواه توحید ذاتى و یکتایى خداوند «ربّ السموت و ... لا إله إلاّ هو» ۳- زندگى و مرگ، تنها در قلمرو اراده خداوند یکتا است. «یحیى و یمیت» ۴- زندگى و مرگ، هر دو در جهت تکامل انسان و داراى روندى همسو و نه متعارض «ربّ السموت و ... لا إله إلاّ هو یحیى و یمیت» از ارتباط «هو یحیى و یمیت» با «ربّ» - که قبل و بعد از آن یاد شده است - استفاده مى شود که حیات و مرگ، هر دو در جهت تکامل انسان بوده و برخلاف تصور برخى مذاهب، مرگ امرى شرّ نیست و خاستگاهى جز اراده خداوند حیات آفرین ندارد. ۵- پروردگار هستى، داراى ربوبیتى بى شریک و یگانه در گستره تاریخ آفرینش «ربّکم و ربّ ءابائکم الأوّلین» در آیات پیشین، سخن از این بود که گستره نظام وجود، جز یک پروردگار ندارد و در «عرض» او خدایى نیست. در این جا تعبیر «ربّکم و ربّ...»، بیانگر یگانگى ربوبیت خداوند در «طول» زمان هاى متمادى و ادوار آفرینش است. ۶- بنیادهاى علمى و عقلى توحید ربوبى، شایسته اعتماد و اتکا است; نه باورهاى موهوم فرهنگ شرک. «ربّکم و ربّ ءابائکم الأوّلین» در آیات پیشین، دلایل علمى و عقلى توحید ربوبى مورد اشاره قرار گرفته است و از آن جا که یکى از بهانه هاى مشرکان در نفى توحید، استناد به شیوه و باور پیشینیان بوده است; تعبیر «ربّکم و ربّ آبائکم» - در پى آن استدلال هاى عقلى و علمى - مى تواند بیانگر مطلب یاد شده باشد.
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۹)
  • پدیده حیات، ایه خدا+۶ آیه
  • خداوند، اله حقیقی و یگانه+۴ آیه
  • تربیت انسانها، از جانب خداوند
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۲ آیه
  • تدبیر امور انسانها، از سوی پروردگار یگانه
  • زنده کردن و میراندن انسانها، دلیلی بر توحید ربوبی+۲ آیه
  • انحصار الوهیّت و معبود به حق، در ذات خدای یگانه+۴ آیه
  • تدبیر انسانها با اماده ساختن علل و اسباب ان از ناحیه خدا، دلیل انحصار الوهیّت به خدا
  • تدبیر جهان از سوی خدا، مقتضی یگانگی الوهیّت او+۲ آیه
  • تدبیر خدا با احیا و اماته موجودات، نشانه یگانگی الوهیّت در هستی+۲ آیه
  • قدرت خدا بر حیات و ممات موجودات، از نشانههای الوهیّت یگانه او+۱ آیه
  • شک و تردید اقوام مشرک، در دعوت توحیدی انبیا+۵ آیه
  • شکوفایی فطرت توحیدی انسانها، به هنگام گرفتاریها+۲ آیه
  • مرگ و حیات، امری دایمی و مستمرّ+۱۰ آیه
  • خداوند، پدیداورنده حیات+۱۰ آیه
  • ربوبیّت خداوند بر انسان، منشا زنده کردن و میراندن ادمیان+۳ آیه
  • خداوند تسلاّدهنده پیامبر(صلی الله علیه واله)، با بیان فرجام تکذیب کنندگان و منکران رسالت انبیا+۱ آیه
  • پندپذیری مشرکان حق ناپذیر پس از عذاب، مورد سؤال انکاری خدا+۵ آیه
  • پندپذیری مشرکان حق ناپذیر پس از عذاب، مورد سؤال انکاری خدا+۵ آیه
  • شک و تردید اقوام مشرک، در دعوتهای توحیدی انبیا و پیامهای الهی+۵ آیه
  • وجود نداشتن هیچ گونه شریک برای خدا+۴ آیه
  • غوطهور بودن در شک و مصمّم نبودن برای رسیدن به یقین، در امر توحید، مایه محرومیّت انسان از درک حقایق+۲ آیه
  • شک و تردید اقوام مشرک، در دعوت توحیدی انبیا+۵ آیه
  • غوطهور بودن در شک و مصمّم نبودن برای رسیدن به یقین در امر توحید، مایه محرومیّت انسان از درک حقیقت ان+۲ آیه
  • تسلّا و دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، در برابر تکذیب و مخالفتهای مشرکان
  • خداوند، زمامدار مرگ و حیات+۲ آیه
  • خداوند یکتا، پروردگار همه مردم و از جمله کافران به خدا و نیاکانشان+۱ آیه
  • خداوند یکتا، زندهکننده و میراننده همه مردم، از جمله کافران و نیاکانشان+۲ آیه
  • اهل یقین، دارای شناخت و توحید و یکتایی خداوند+۱ آیه
واژه‌ها