تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) أَ لَمْ تَرَ إِلَى الْمَلَإِ مِنْ بَنِي إِسْرائِيلَ مِنْ بَعْدِ مُوسى‌ إِذْ قالُوا لِنَبِيٍّ لَهُمُ ابْعَثْ لَنا مَلِکاً نُقاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قالَ هَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ کُتِبَ عَلَيْکُمُ الْقِتالُ أَلاَّ تُقاتِلُوا قالُوا وَ ما لَنا أَلاَّ نُقاتِلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ قَدْ أُخْرِجْنا مِنْ دِيارِنا وَ أَبْنائِنا فَلَمَّا کُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتالُ تَوَلَّوْا إِلاَّ قَلِيلاً مِنْهُمْ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ (246) ترجمه‌ آيا نديدى گروهى از بنى اسرائيل را بعد از موسى چون گفتند به پيغمبرى که بود مر ايشان را که برانگيز از براى ما پادشاهى را تا کارزار کنيم در راه خدا گفت آيا انتظار ميرود از شما اگر نوشته شود بر شما کارزار آنکه کارزار نکنيد جلد 1 صفحه 310 گفتند و چه ميشود ما را که کارزار نکنيم در راه خدا با آنکه بتحقيق بيرون کرده شديم از خانه‌هامان و فرزندانمان پس چون نوشته شد بر ايشان کارزار برگشتند مگر اندکى از ايشان و خدا دانا است بستمکاران. تفسير مراد از رؤيت علم و اطلاع است و آن جماعت از اشراف بنى اسرائيل بودند و پيغمبر آنها بعد از وفات حضرت موسى بر حسب نقل مجمع از حضرت باقر (ع) اشموئيل نام داشته و آن بعربى اسماعيل است و نيز در مجمع و عياشى از حضرت صادق (ع) نقل نموده که در آنزمان معمولا امير لشگر را پيغمبر انتخاب مينمود و وسائل جنگ را برايش فراهم ميکرد و از طرف خداوند خير و صلاح را باو خبر ميداد و او را پادشاه ميخواندند و اشموئيل با آن جماعت اتمام حجت نمود و از آنها عهد و پيمان گرفت که پس از تعيين امير جنگ تخلف از جهاد ننمايند و فرمود اگر احتمال ميدهيد در باره خودتان که کوتاهى نمائيد بگوئيد گفتند چگونه ممکن است ما در جنگ کوتاهى کنيم با آنکه ما را باسارت و اجبار از خانمانمان دور کردند لکن با اين حال چون فرمان الهى بجنگ صادر شد مخالفت کردند مگر کمى از آنها که در منهج عددشانرا در سيصد و سيزده تن تعيين نموده است و در برهان از امام باقر (ع) روايت نموده که آنها شصت هزار نفر بودند و خداوند عالم است بحال کسانيکه در باره خود و اهل ديار خود ظلم کنند و حاضر براى جهاد نشوند و در دنيا بذلت و اسارت و رقيت دچار و در آخرت بعذاب الهى گرفتار گردند.